48 اصالت حس یا عقل در تصدیقات - استاد: محمد آصف حکمت

گزیده درس چهل و هشت در درس قبلی راجع به انواع قضایا سخن گفته شد و این بحث مقدمه است تا نظریه مختار در مورد اصالت حس یا عقل در تصدیقات مشخص شود. لذا، محتوای این درس اصالت حس یا عقل در تصدیقات است؛ ولی پیش از بیان این مسئله، استاد در تداوم بحث تقسیمات قضایا به هفتمین تقسیم برای قضایا اشاره می‌کند. قبلاً گفته شد که گاهی حمل به لحاظ اتحاد مفهومی است که به آن حمل اولی گفته می‌شود و گاهی حمل به اتحاد مصداقی است که نام آن حمل شایع است. در حمل شایع چنانچه مفاد قضیه وجود موضوع باشد، آن را «هلیه بسیطه» و در غیر این آن را «هلیه مرکبه» می‌نامد. در ادامه استاد به تقسیم هشتم برای قضایا می‌پردازد که آن را به دو قسم بدیهی و نظری تقسیم می‌کند و سپس بدیهیات را به بدیهیات اولیه و ثانویه تقسیم می‌نماید. قضایای بدیهی ثانویه را به حسیات، وجدانیات، حدسیات، فطریات، تجربیات و متواترات تقسیم نموده است. استاد بعد از اینکه این تقسیمات را بیان می‌کند، آنگاه به سراغ اصل مسئله می‌رود و آن اصالت حس یا عقل در تصدیقات است و هر کدام از قضایا را به صورت مشخص بیان می‌کند. کلیدواژه: اصالت حس یا عقل در تصدیقات.