4 تعریف وجود - استاد: شیخ حسن میلانی

گزیده درس چهار درس چهارم از «واعلم أنّ جماعة من المتکلمین ...»، شروع شده است و تا «اذ لا معنی اعم منه»، ادامه دارد. مرحوم خواجه و مرحوم علامه هر دو معتقدند که وجود و عدم نیاز به تعریف ندارد، چون‌که از بدیهیات هست و تمام تعریف‌هایی که صورت گرفته‌اند موجب دور و باطل است. متکلمان وجود و عدم را این‌گونه تعریف کرده‌اند: «الموجود هو ثابت‌العین و المعدوم هم المنفی العین.» حکما (فلاسفه) آن دو را چنین نموده‌اند: «الموجود هوالذی یمکن أن یخبر عنه و المعدوم هو الذی لایمکن أن یخبر عنه.» در ادامه، مرحوم خواجه و مرحوم علامه تلاش کرده‌اند تا بتوانند برای تعاریف وجود و عدم از سوی متکلمان و حکماء عذر بتراشند، گفته‌اند: آنها به این تعریف، تعریف لفظ وجود را اراده کرده‌اند و این‌گونه تعریف در معلومات ضروری جائز است. کلیدواژه: تعریف وجود و عدم.