31 تعریف شناخت و شناخت شناسی - استاد: محمد آصف حکمت
گزیده درس سی و یک در دو درس گذشته به اهمیت و تاریخچه شناختشناسی در فلسفه و اسلام بیان گردید. اکنون این پرسش مطرح میشود که شناخت و شناختشناسی چیست؟ شناخت یک واژهی فارسی است و در زبان عربی به آن «معرفت» گفته میشود. شناخت یک مفهوم وسیع است و به معنای مطلق آگاهی است و سپس استاد معنای آن را به صورت مفصل توضیح میدهد. بعد از اینکه واژه شناخت را معنا میکند، آنگاه به معنای شناختشناسی میپردازد و آن را این گونه تعریف میکند: عملی است در بارهی شناختهای انسان که در آن از ارزشیابی انواع معرفت، تعیین ملاک صحت و عدم صحت معرفت و منابع ادراک بحث میشود. در ادامه استاد میفرماید: شناختشناسی نیاز به اصول موضوعهیی که در علم دیگری بیان شود، ندارد. نیاز فلسفه به شناختشناسی از قبیل نیاز یک علم به علم دیگر برای اثبات اصول موضوعهاش نیست؛ زیرا اولاً قضایای مورد نیاز فلسفه قضایای بدیهی و غیر قابلانکار است. ثانیاً، نیاز به اینگونه قضایا که در شناختشناسی مورد بحث واقع میشود مانند نیاز به قضایایی که در علم منطق بیان میگردد؛ در واقع حصول علم به علم و مضاعف شدن شناخت میباشد. کلیدواژه: معنای شناخت و شناختشناسی.
