146 المقام الثانی في الإستصحاب،وهذه الكلمات و ص 297 - استاد:حجة الإسلام والمسلمین محمد هادی نبوی

گزیده درس صد و چهل و شش سخن درباره‌ی نظریات مرحوم محقق، مرحوم علامه حلی و مرحوم فخر المحققین است و آنان نجاست کلب و نجاس نجس را حتی بعد از استحاله باقی می‌دانند؛ چونکه حکم دایر مدار عنوان نیست؛ بلکه حکم دایر مدار ذات است و ذات نجس در قالب دیگر نیز ادامه وجود می‌دهد. مرحوم شیخ انصاری این نظریات را به این دلیل ذکر کرده است که امکان دارد مسامحات عرفی در تشخیص موضوع حکم شرعی تأثیرگزار باشد. ایشان در ادامه این نظریات را بررسی می‌کند و آنها را مورد ارزیابی و نقد قرار می‌دهد. اوّلین ایراد شیخ این است که این کلمات مردود است و از نظر فنی مورد قبول نیست؛ برای اینکه دلیلی وجود ندارد که احکام شرعی دایر مدار عنوان نباشد؛ بلکه بر عکس ظاهر ادله نشان می‌دهد که حکم دایر مدار عنوان می‌باشد. دومین ایراد این است که مرحوم شیخ اعتقاد دارد از خود استنباطات فقهی آن سه فقیه بزرگوار می‌توان برداشت کرد که امکان دارد موضوع حکم شرعی، ذاتی قرار گیرد که آن ذات مشترک میان واجد وصف و فاقد وصف باشد. استاد بعد از اینکه ایراد دوّم را ارائه می‌کند، به ایراد سوم مرحوم شیخ بر کلمات فقهای سه‌گانه نیز اشاره می‌نماید. در ادامه مرحوم شیخ به بررسی قول دیگری می‌پردازد و همانگونه که بررسی شد مرحوم محقق، مرحوم علامه حلی و مرحوم فخر المحققین استحاله را جزء مطهرات نمی‌دانستند و چنانچه سک در نمک‌زار استحاله شود، باید حکم به نجاست نمک‌زار داد؛ ولی مشهور فقها استحاله را یکی از مطهرات می‌داند. مرحوم شیخ قول سوم را از فاضل هندی نقل می‌کند که ایشان قایل به تفصیل شده است و مباحث این قول را به صورت مفصل دنبال می‌کند. کلیدواژه: شروط عمل و استصحاب.