14 هدف و معیار طبقه بندی علوم - استاد: محمد آصف حکمت

گزیده درس چهارده در این درس راجع به اهداف و معیارهای طبقه‌بندی علوم بحث می‌شود و استاد قبل از پرداختن به این بحث، در تداوم مباحث درس گذشته به این نکته اشاره می‌کند که در شرائط کنونی به دلیل تسلط تجربه‌گرایی در تمام عرصه‌ها، جمعی تلاش کردند که با پسوند «علمی» به فلسفه خود اعتبار ببخشد. حال آنکه علوم تجربی قلمرو خاص خود را دارد و با آن نمی‌شود مسائل فلسفی را بررسی کرد. در ادامه استاد به طبقه‌بندی علوم می‌پردازد و در ابتدا این پرسش را مطرح می‌کند که هدف از طبقه‌بندی علوم چیست و معیار آن کدام می‌باشد؟ سپس به این دو پرسش به صورت مفصل جواب می‌دهد. در ابتدا علم بسیط بوده است و بعد از آن به هر پیمانه به جلو آمده است، به شاخه‌های مختلفی تقسیم گردید. در مورد فارابی یا ابن سینا گفته می‌شود که تمام علوم زمان خودشان را فرا گرفته بودند و این نشان می‌دهد که در آن زمان شاخه‌های علوم بسیار محدود بوده است؛ ولی به تدریج که هر چه به جلو آمده است، این شاخه‌ها پربارتر و تنومند شده رفته‌اند که در شرائط کنونی به شاخه‌ها و رشته‌های مختلفی تقسیم‌بندی شده‌اند. با توجه به این مقدمه، استاد به اهداف و معیارهای طبقه‌بندی علوم می‌پردازد و آن را در قالب مثال‌های مختلف بیان می‌دارد. یکی از اهداف دسته‌بندی و طبقه‌بندی علوم این است که هر کسی بتواند مجموعه مسائل موردنظر خود را جداگانه بیاموزد تا آموزش علوم به صورت آسان‌تر و سودمندتری انجام گیرد. مرزبندی علوم بر اساس معیارهای مختلفی از جمله روش، هدف و موضوع انجام می‌گیرد و معمولاً تقسیمات معروف براساس اختلاف موضوعات انجام گرفته است. کلیدواژه: معیارها و طبقه‌بندی علوم.