112 المقام الثانی فی الإستصحاب، لأمر الثامن...، ص255 - استاذ: حجة الإسلام والمسلمین محمد هادی نبوی

گزیده درس صد و دوازده در درس قبلی مباحث مربوط به تنبیه هفتم به پایان رسید و از این درس استاد به سراغ مباحث مربوط به تنبیه هشتم می‌رود. این تنبیه هم از تنبیهات مهم استصحاب است؛ گرچند مباحث این تنبیه قبلاً در بحث‌های احتیاط و اقل و اکثر مطرح گردید و در اینجا مرحوم شیخ تلاش می‌کند تا این بحث را به صورت مفصل و دقیق ارائه نماید. استاد پیش از اینکه به موضوع اصلی بپردازد، یک مقدمه را از فقه (کتاب الصلوة) بیان می‌کند که به معرفی چهار اصطلاح می‌پردازد: شرط، جزء، مانع و قاطع. وجود شرط و جزء در ایجاد و تحقق نماز ضروری است؛ ولی چنانچه مانع و قاطع در نماز وجود داشته باشد، به نماز آسیب می‌زند. البته میان شرط و جزء در نماز و هم‌چنین مانع و قاطع فرق وجود دارد که استاد به این فرق‌ها اشاره می‌کند. با توجه به این مثال، چنانچه مکلف در اثنای نماز در صحت نماز شک کند و منشاء آن شک هم یکی از این چهار چیز باشد، آیا استصحاب صحیح بودن نماز درست است یا نه؟ در تنبیه هشتم، مرحوم شیخ بدنبال یافتن پاسخ همین پرسش است. در جواب این سئوال سه قول وجود دارد: قول اوّل، استصحاب صحت جاری است و مرحوم شیخ این قول را به مشهور فقها نسبت می‌دهد. قول دوم، استصحاب صحت را جاری نمی‌داند و قول سوم، قول به تفصیل است که خود شیخ هم اعتقاد به تفصیل دارد. گاهی شک در اصل جزء بودن، شرط بودن، مانع بودن و قاطع بودن است که در واقع این شک در خود جزء، شرط، مانع و قاطع است. کلیدواژه: حدوث شک در اثنای نماز.