2 تعریف فلسفه ( نگاهي به سير تفکر فلسفي از آغاز تا عصر اسلامي) - استاد: محمد آصف حکمت

گزیده درس دو در این درس، راجع به فلسفه در جهان اسلام که از کدام مقطع تاریخی آغاز شد و چگونه گسترش پیدا کرد و عوامل این توسعه در جهان اسلام چه بود؟ بحث می‌شود. اولین متفکر اسلامی که تلاش کرد فلسفه اسلامی را ساماندهی کند و در جهان اسلام گسترش دهد، اسحاق کِندی بود؛ ولی ایشان موفق نشد. کسی که فلسفه اسلامی را ساماندهی کرد، فارابی بود و استاد پیش از اینکه به چگونگی ساماندهی فلسفه توسط فارابی بپردازد به چگونه مطرح شدن فلسفه در جهان اسلام و عوامل و دلایل آن اشاره می‌کند. فارابی فلسفه اسلامی را در ادبیات و قالب مشخص پایه‌ریزی کرد و بعد از فارابی، بوعلی سینا آمد و حکمت مشاء را در جهان اسلام توسعه داد. البته، فلسفه در جهان اسلام، مخالفان جدی نیز داشته است که از جمله می‌توان به متکلمان و فقها اشاره کرد که کتاب‌های زیادی نیز در این زمینه نگارش یافته و ضربات سهمگین خود را بر فلسفه بر جای گذاشت. بعد سهروردی [شیخ اشراق] روش مشائیون را نپسندید و حکمت اشراق را به وجود آورد و بعد از شیخ اشراق، حکیم ملاصدرای شیرازی است که حکمت متعالیه را مطرح کرد و تلاش نمود که میان قرآن، عرفان و برهان [فلسفه] یک نوع توافق به وجود بیاورد. استاد معتقد است که حکمت متعالیه، به فلسفه اسلامی نظم نوین، جامع و کامل داد. کلیدواژه: فلسفه در جهان اسلام و عوامل گسترش آن.