87 دلیل دوم در مراتب تشکیکی وجود - استاد:حجت الاسلام والمسلمین دکتر مظفری

گزیده درس هشتاد و هفت مرحوم صدر المتألهین برای دیدگاه چهارم [وحدت در عین کثرت] دلایلی ذکر نموده است که یک دلیل آن در درس گذشته مطرح گردید و نقد مرحوم علامه مصباح بر آن نیز بیان شد. دلیل ملا صدرا این بود که وحدت مفهوم وجود کاشف از حیثیت عینی مشترک میان تمام واقعیت‌های عینی است. مرحوم علامه مصباح این دلیل را مورد مناقشه قرار داد که مفهوم وجود از قبیل معقولات ثانیه است و وحدت و کثرت آنها دلیل مطمئنی بر وحدت و کثرت جهات عینی نیست. در این درس به دلیل دیگری برای مراتب تشکیکی وجود ارائه می‌شود که مرحوم علامه مصباح آن را با گزینش چند مقدمه بیان داشته است: وجود معلول عین ربط به وجود علت هستی‌بخش و مرتبه‌ی از مراتب وجود او است. پس تمام هستی که از سلسله‌ای از علل و معلولات تشکیل می‌شود نسبت به خداوند استقلالی ندارد و همگی آنها مراتبی از تجلیات او به حساب می‌آیند. مرحوم علامه مصباح این دلیل را هم مورد بررسی قرار می‌دهد و با بیان این مطلب مباحث مربوط به جلد اوّل کتاب آموزش فلسفه به پایان می‌رسد. کلیدواژه: مراتب وجود/هستی.