75 بدیهی بودن وجود جوهر و عرض در خارج - استاد: حجة الاسلام والمسلمین دکترعلی جمعه مظفری

گزیده درس هشتاد و پنج بحث در فصل ششم است که در آن روابط ماده و صورت جسمیه بررسی می‌شود. در درس قبلی اشاره شد که ماده و صورت جسمیه در تحقق خودشان به همدیگر نیاز دارند و چنانچه ماده بخواهد تحقق پیدا کند، نیازمند به صورت است و برای این مسئله دلیلی ارائه شد، سپس بر آن اشکال گردید که مرحوم علامه از آن پاسخ گفت. در این درس، استاد به بخش دوم این مسئله می‌پردازد؛ چون در درس گذشته مطرح شد که مباحث مربوط به روابط ماده و صورت در دو بخش تعقیب می‌شود. بخش نخست آن بررسی گردید که چرا ماده نمی‌تواند بدون صورت باشد؟ و در بخش دیگر به این موضوع پرداخته می‌شود که چرا صورت نمی‌تواند بدون ماده باشد؟ استاد پیش از اینکه بحش اخیر را مطرح کند، به نتایج بخش اول به صورت گذرا اشاره می‌کند. بعد از آن به موضوع این درس می‌پردازد که صورت جسمی نمی‌تواند بدون ماده تحقق یابد. برای اثبات این مطلب دو دلیل بیان می‌شود و سپس بر این دلایل اشکالی مطرح می‌گردد و مرحوم علامه از آن جواب می‌دهد. در ادامه مرحوم علامه به یک «تذکر» اشاره می‌کند و یادآوری می‌نماید که برهانی اقامه‌شده مربوط به صورت جسمی است؛ ولی این برهان به صورت جسمی اختصاص ندارد و صورت نوعی را نیز دربر می‌گیرد و آن هم نمی‌تواند بدون ماده تحقق پیدا کند. مرحوم علامه در پایان به این نکته می‌پردازد که بر اساس حرکت جوهری تمام امور به سوی تجرد پیش می‌رود و چنانچه با قبول این مطلب، در آن صورت آیا امکان دارد این بحث را که در این فصل مطرح شد، در آنجا نیز بیان شود که صورت از ماده جداناپذیر است؟ کلیدواژه: رابطه‌ی صورت و ماده.