67 نتایج بحث فصل پنجم - استاد: حجة الاسلام والمسلمین دکترعلی جمعه مظفری

گزیده درس شصت و شش از درس قبل استاد وارد فصل پنجم گردید که راجع به جنس، نوع و فصل بحث می‌کند. در جلسه گذشته یک آشنایی اجمالی با این سه مفهوم بدست آمد و انواعی هم برای هر کدام از آنها بیان گردید. در پایان درس گفته شد که چنانچه میان جنس و ماده و هم‌چنین میان صورت و فصل مقایسه شود، اینها از لحاظ ذات باهم اتحاد دارند، ولی اختلاف‌شان اعتباری می‌باشند. مثلاً اگر جنس را به صورت لابشرط در نظر گرفته شود همان جنس و اگر به شرط لا ملاحظه، ماده خواهدبود. هم‌چنین اگر فصل به شکل لابشرط ملاحظه شود، همان فصل و اگر به شرط لا در نظر گرفته شود، صورت خواهدبود. در این درس به یک نکته دیگری اشاره می‌شود که قبلاً مطرح گردید. جنس مانند حیوان به صورت لابشرط لحاظ بشود، مبهم است و چنانچه این ابهام برطرف شود، به ناچار باید به آن یک فصل اضافه شود تا این فصل آن را به یک ماهیت تامه تبدیل نماید. در اینجا یک رابطه علیت میان جنس و فصل ایجاد می‌گردد که یکی آن دیگری را تحقق می‌بخشد. حالا این بحث مطرح می‌شود که این تحقق که برای جنس ایجاد می‌گردد، آیا این تحصّل از ناحیه فصل است یا اینکه از ناحیه خود جنس می‌باشد؟ مرحوم علامه با نقل‌قول از اسفار به آن پاسخ می‌دهد. بعد از آن دو اشکال راجع به علت فصل برای جنس مطرح می‌شود، سپس از آن دو اشکال جواب می‌گوید. کلیدواژه: جنس، نوع و فصل.