56 فصل هشتم در بعض احکام ممتنع بالذات - استاد: حجة الاسلام والمسلمین دکترعلی جمعه مظفری
گزیده درس پنجاه و شش بحث در بارهی آخرین فصل از مرحله چهارم است که مرحوم علامه در آن، راجع به برخی از ویژگیها و خصوصیات ممتنع بالذات پرداخته است. پیش از این مباحث مربوط به دو مواد قضایا [وجوب و امکان] مورد بحث قرار گرفت و در این فصل ماده سوم آن، یعنی ممتنع بالذات بررسی میشود. قبلاً گفته شد که هر کدام از مواد قضایا به سه قسم بالذات، بالغیر و بالقیاس الی الغیر تقسیم میشود و در اینجا فقط به بعضی احکام و ویژگیهای امتناع بالذات اشاره میگردد. در حقیقت، تمام احکام مربوط به ممتنع بالذات، در مقابل احکام واجب بالذات است و از اینرو مرحوم علامه از صدرالمتألهین نقلقول میکند که همانگونه عقل انسان نمیتواند حقیقت ذات واجب را به سبب نامتناهی بودن عظمت و کبریای بیحدش تعقل نماید، عدم را هم به سبب بطلان محض و نقصان نمیتواند تصور کند. همچنین پیش از این به اثبات رسید که واجب بالذات نمیتواند واجب بالغیر باشد، ممتنع بالذات نیز همینطور است و نمیتواند ممتنع بالغیر باشد. در ادامه مرحوم علامه به برخی از تقابل دیگر میان وجوب بالذات و ممتنع بالذات اشاره میکند که در این درس به برخی از آنها اشاره میشود. کلیدواژه: ویژگیهای ممتنع بالذات.
