53- نقش ایمان و کفر در سعادت و شقاوت ابدی - حجة الاسلام والمسلمين محمد هادي نبوي

14 المشاهدات· 24/10/06

almujtaba2
مشتركين

في محاضرات

این درس در باره‌ی نقش ایمان و کفر در سعادت و شقاوت ابدی می‌باشد. در این درس معنای ایمان و کفر و هم‌چنین اعمال مؤمن و کافر بررسی شده است. در باره‌ی سعادت و شقاوت از شهید مطهری نکات ارزنده‌ای نقل شده است که در پایان درس به جاهل قاصر و مقصر و معنای این دو پرداخته شده است.
حجة الاسلام والمسلمين محمد هادي نبوي

أظهر المزيد

Transcript

[0:08]غال یسار واخف ذال هج لا یکاد ر تجف وتعبت وحن تغل

[0:26]والدهر صو تاره و وتظل انتما عهدت نغمه للان لم رق لها

[0:34]تلح ل بالنفس امامه فون لو عصفت ب الشور او التع ل

[0:46]بالنفس امامه غون لو عصفت ب الشور وال التع بسم الله الرحمن

[1:09]الرحیم الحمد لله رب العالمین ثم الصلاة و السلام علی اشرف الانبیا

[1:19]و افضل المرسلین سیدنا مولانا ابی القاسم مصطفی محمد و صلی الله

[1:28]علیه و علی اهل بیته الطیبین الطاهرین المعصومین در درس قبلی در

[1:38]خصوص تفاوت‌های دنیا و آخرت و بعضی نکات مربوط به دنیا و

[1:48]آخرت مسائل محضر عزیزان مطرح شد عرض شد که بر اساس داده‌های

[1:55]قرآنی یک سلسله تفاوت‌های اساسی میان دنیا و آخرت وجود دارد که

[2:00]از جمله خود فناپذیری دنیا و ابدی بودن آخرت مهم‌ترین نکته هست

[2:11]علاوه بر اون در عالم آخرت هرچه وجود دارد خالص هست اگر

[2:14]نعمت هست اگر راحتی هست خالص هست و اگر عذاب هم وجود

[2:21]دارد در کنار عذاب هیچ نوع راحتی مشاهده نمی‌شود در حالی که

[2:28]در دنیا چه نعمت و چه رنج هر دو در کنار هم

[2:38]ممزوج هستند در پایان درس نوع رابطه دنیا و آخرت و اینکه

[2:41]رابطه دنیا و آخرت حقیقی و تکوینی هست و نمی‌‌تواند این رابطه

[2:49]قراردادی و اعتباری باشد در این درس با عنوان نقش ایمان و

[3:15]کفر در سعادت و شقاوت ابدی انسان این سلسله دروس را به

[3:20]محضر شما عزیزان دنبال می‌کنم یکی از بحث‌های اساسی در خصوص ایمان

[3:27]و کفر نقش ایمان و کفر در سعادت و شقاوت ابدی انسان

[3:34]هست این سؤال از همان قدیم در میان اهل فن و علما

[3:41]مطرح بوده است کم و بیش در آیات و روایات هم آثارش

[3:48]مشاهده می‌شود و امروزه این مسئله به عنوان یکی از مطالبات عمومی

[3:53]و بسیاری از اصحاب قشر تحصیل کرده این سؤالات را مطرح می‌کنن

[4:01]سؤال این است که ملاک سعادت و شقاوت اخروی فقط ایمان و

[4:09]کفر هست به این معنا که خود عمل انسان هیچ نوع مدخلیت

[4:16]ندارد یا نه عمل چه عمل بد و یا عمل خوب در

[4:21]سرنوشت انسان تأثیرگذار است اگر پاسخ منفی هست به این معنا که

[4:26]تنها ایمان و کفر سعادت و شق قوت انسان را فراهم نمی‌‌کند

[4:33]عمل هم مدخلیت دارد اون وقت این سؤال مطرح می‌شود که اگر

[4:41]کافر عمل خیر فراوانی در زندگی خود انجام داد و مرد یا

[4:46]مسلمانی با اینکه مؤمن به اسلام هست ولی اهل فتنه و فساد

[4:54]هست کارههایی شر زیاد انجام داد و مرد سرنوشت این افراد در

[4:57]عالم آخرت از نظر سعادت و شقاوت چگونه خواهد بود به علاوه

[5:06]برای ما شیعیان این سؤال خودش خود به خود مطرح می‌شود که

[5:13]نسبت به عموم فرق اسلامی چه قضاوتی در این عرصه باید داشته

[5:17]باشیم در هر صورت کفار هم یک دسته نیستن طوایفی از کفار

[5:25]اهل کتاب هستن ریشه‌ای در آسمان دارن در حالی که برخی اقسام

[5:29]کفر ار اصل وجود خدا را منکر هستن آیا نسبت به همه

[5:38]این‌ها قضاوت یکسان داریم یا نباید قضاوت گوناگون داشته باشیم اگرچه همه

[5:43]این مواردی که عرض شد خارج از حق هستند به عبارت دیگر

[5:51]با توجه به برداشتی که ما از حقیقت داریم هر آنچه که

[5:54]خارج از شیعه امامیه باشد نمی‌‌تواند اهل حق باشن ولی سؤال این

[6:02]هست که این‌ها با توجه به عقاید متفاوتی که دارن از نظر

[6:09]سعادت و شقاوت یکسان هستن و فقط شیعه هستند که در آخرت

[6:12]اهل نجاتن یا نه در این عرصه قضاوت جور دیگری است برای

[6:19]اینکه پاسخ این سؤال روشن شود بد نیست به تاریخچه بحث اشاره‌ای

[6:27]داشته باشم که در صدر اسلام یک سلسله افکاری در عرصه پیدا

[6:30]شد مثلاً در خصوص خوارج خوارج معتقد بودن که خود گناه عامل

[6:40]مستقل برای شقاوت انسان هست انسان ولو مؤمن باشد ولو معتقد به

[6:44]خدا و قیامت و قرآن باشد این‌ها هیچ‌کدام در کنار ارتکاب به

[6:53]گناه سعادت انسان را فراهم نمی‌‌کند اگر کسی اهل گناه کبیره باشد

[6:58]برای همیشه جهنمی خواهد شد بود در مقابل این‌ها طایفه مرجعه بودن

[7:06]مرجعه اصراری بر ایمان داشتن این فکر را ترویج می‌دادن که عمل

[7:11]فرع هست عمل اهمیت چندانی ندارد اونی که نجات بخش است اونی

[7:19]که سعادت انسان را در آخرت فراهم می‌کند باور و اعتقاد و

[7:24]ایمان انسان هست اما انشاءالله همچنانی که برای شما عزیز روشن خواهد

[7:31]شد نه فکر خوارج ۱۰۰ درست هست و نه فکر مرجعه درست

[7:38]هست هم عمل برای انسان لازم هست و هم ایمان لازم هست

[7:45]ولی برای اینکه قضاوت نسبتاً خوبی در این عرصه داشته باشیم چند

[7:48]تا نکته مقدماتی را مجبورم محضر شما مطرح کنم اولین نکته این

[7:56]هست که اصلاً ایمان یعنی چی و کفر یعنی چی دومین سؤالی

[8:04]که اینجا مطرح هست مرزبندی اسلام و کفر چگونه می‌تواند باشد به

[8:08]عبارت دیگر بر اساس نظریه علمای کلام اسلامی و علمای کلام اهل

[8:13]بیت علیهم السلام کافر چه کسانی هستند و مسلمان چه کسانی می‌توانند

[8:24]باشند سومین سؤال مهم اینجا آیا کفر کلامی با کفر فقهی یکی

[8:28]هستن یا نه لزوماً یکی نیستن ممکن است علم فقه با علم

[8:34]کلام در این عرصه اختلاف نظر داشته باشن بعد از پاسخ دادن

[8:42]به این سه سؤال به یاره خداوند متعال با استفاده از عقل

[8:48]و با استفاده از قرآن کریم به سراغ بحث اصلی خواهیم رفت

[8:52]که ایمان و کفر چه نقشی را در زندگی انسان دارد و

[8:58]در خصوص عالم آخرت نقش ایمان و کفر و جایگاه ایمان و

[9:05]کفر چه جایگاهی می‌تواند باشد اما در خصوص خود ایمان و کفر

[9:16]حقیقت ایمان و کفر ایمان یک حالتی است قلبی برای انسان منتها

[9:19]این حالت قلبی دو چیز باید داشته باشد یک آگاهی دو گرایش

[9:27]بنابراین وقتی ما می‌گوییم کسی مؤمن هست معنای مؤمن بودن این هست

[9:35]که این شخص هم آگاهی دارد به باور و اعتقاداتش و هم

[9:39]به این آگاهی و علمش گرایش و میل دارد وقت آگاهی باشد

[9:48]وقت گرایش و میل باشد فی الجمله عمل به این گرایش هم

[9:56]خواهد بود بنابراین در حقیقت ایمان هیچ وقت علم و آگاهی به

[10:02]تنهایی کافی نیست انسان احیاناً ممکن است از چیزی آگاه باشد ولی

[10:08]گرایش و میلش بر ضد اون باشد حتی ممکن است عملش بر

[10:16]خلاف آگاهی اش باشد لذا قرآن کریم در مذمت فرعونیان در سوره

[10:21]مبارکه نمل آیه دهم می‌فرماید و جهد بها ونت انفسهم و عل

[10:31]فرعونیان معتقد بودن که آیاتی که حضرت موسی آورده است بر حق

[10:41]هست حقیقت برایشان آشکار بود ولی گرایشش و عملشون ۱۰ بر خلاف

[10:45]باور و آگاهی شون بود می‌خواستم این نکته را عرض بکنم که

[10:51]قوام ایمان و استواری ایمان هم برگشت به علم و آگاهی دارد

[11:00]و هم برگشتی به گرایش و میل باطنی انسان دارد به صورت

[11:08]قهره هرچه که این دو تا بال بیشتر بشود سرعت بیشتر در

[11:11]وجود انسان بگیرد ایمان انسان افزایش خواهد یافت و هرچه که این

[11:19]دو چیز کن باشد این دو چیز ضعیف باشد به همان نسبت

[11:24]ایمان انسان هم ضعیف خواهد بود بنابراین نه گرایش به تنهای کافی

[11:33]هست نه علم به تنهای کافی هست هم علم لازم هست و

[11:35]هم گرایش لازم هست وقتی این دو تا آمد به صورت اجمالی

[11:42]عمل هم متبلور خواهد شد انسانی که به فکرش به آرمان‌ها و

[11:50]آرزوهایش گرایش داشته باشد آگاهی داشته باشد ناخودآگاه عملش تحت تأثیر گرایش

[11:57]او خواهد بود اما اگر بخواهیم کفر را در مقابل توضیح بدهیم

[12:01]وقتی کفر گفته می‌شود حداقل د تا اطلاق و استعمال برای کفر

[12:10]قابل تصور هست گاهی کفر را ضد ایمان می‌دانیم یعنی چیز وجودی

[12:14]می‌دانیم در این صورت مراد ما از کفر همون جهود هست یعنی

[12:21]حالت عامدانه و لجاجت وقتی می‌گوییم کافر یعنی کسی که حقیقت برایش

[12:26]روشن هست حق را می‌پوشاند اصرا کاری بر خلاف آگاهی خود دارد

[12:35]بودن کسانی که نبوت حضرت محمد صلی الله علیه و آله و

[12:38]سلم برایشان آشکار بود در باطن خود مطمئن بودن ولی مقام و

[12:46]امتیاز و موقعیت‌ها و هوای نفس اجازه نمی‌دادند که سر تسلیم فرود

[12:50]آورن این می‌شود همون لجاجت تعصب و بر خلاف علم آگاهی خود

[13:00]حرکت کردن این یک نوع کفر هست ولی گاهی کفر گفته می‌شود

[13:03]مراد از کفر عدم ایمان هست که این عدم ایمان خودش می‌تواند

[13:10]شقوق و حالت‌های گوناگونی داشته باشد گاهی مثلاً وقتی می‌گوییم عدم ایمان

[13:17]همین خود فرضی که حالا عرض کردم کافر معاند را هم می‌گیرد

[13:24]ولی گاهی ممکن است شخص معانی نباشد اصلاً حقیقت به گوشش هم

[13:28]نخورده باشد شخص کاملاً بیخبر باشد یا گاه شخص پیام حقیقت را

[13:37]شنیده است پیام اهل بیت و اسلام را شنیده است ولی نسبت

[13:44]به باور خودش ۱۰ یقین دارد هیچ‌گونه احتمال خلاف نمی‌دهد و نسبت

[13:49]به اسلام هم هیچ‌گونه احتمال نمی‌دهد که اسلام دین حق هست پس

[13:54]ببینید این‌ها حالت‌های گوناگونی است که همگی در عدم ایمان قرار می‌گیرد

[14:02]اگر به اصطلاح علمای منطق رابطه ایمان و کفر را ملکه و

[14:06]عدم ملکه بگیریم اما اگر رابطه ایمان و کفر را از باب

[14:12]دو تا ضد بدانیم دو تا امر وجودی بدانیم عرض شد که

[14:17]مراد ما از کافر یعنی کافر معاند یعنی کسی که حقیقت برای

[14:21]او روشن هست ولی همچنان به عللی اصرار بر افکار باطل خود

[14:27]دارد در هر صورت بیشتر از این نمی‌توان در خصوص ایمان و

[14:53]کفر توضیح داد برویم به سراغ مرحله دوم بحث که نصب ایمان

[15:00]و کفر باشه چه‌جوری می‌توانیم مرزبندی بکنیم به چه چیز‌هایی اگر باور

[15:05]داشته باشیم می‌شویم مسلمان اگر باور نداشتیم می‌شویم کافر پاسخ سوال این

[15:13]هست اون مقداری که باز از آیات و روایات استفاده می‌شود حداقل

[15:17]ایمان انسان این هست که انسان به توحید و وجود خدای سبحان

[15:24]معتقد باشد به معاد معتقد باشد به انبیا علیهم السلام و به

[15:31]آنچه که انبیا از طرف خدای سبحان آورده است معتقد باشد بنابراین

[15:35]کسی که نبوت انبیا و محتوای پیام انبیا را قبول دارد خدای

[15:45]سبحان و توحیدشهر به عالم آخرت هست این می‌شود مسلمان اما کسی

[15:50]که این امور را منکر باشد یا در این امور تشکیک نماید

[15:57]شک داشته باشد او می‌شود کافر در هر صورت مسلمان و کفر

[16:05]از همینجا هست که تا حدودی برای شما عزیزان روشن شد ولی

[16:12]در هر صورت در خصوص مسلمان و کافر که حداقل نصاب باشد

[16:16]سؤال بعدی که اینجا مطرح می‌شود یا مرحله بعدی بحث همین نکته

[16:25]هست که بالاخره کفر و اسلامی که در علم کلام مطرح می‌شود

[16:28]با اونچه که در فق مطرح می‌شود آیا یکی هستن یا با

[16:36]هم تفاوت دارن پاسخ این است که اسلام و کفر فقهی ضرورتاً

[16:40]مساوی با اسلام و کفر کلامی نیست از نظر فقهی کسی که

[16:48]در ظاهر شهادتین را بر زبان جاری بکند یعنی همان نکاتی که

[16:54]عرض کردیم اگر کسی در ظاهر به اون‌ها اقرار داشته باشد می‌شود

[16:57]مسلمان ل لذا بر اساس نظریات علمای فقهی منافق مسلمان هست اشکال

[17:07]ندارد که ذبیحه منافق را کسی بخورد یا با منافقین ازدواج بکنند

[17:11]اما اگر شما به سراغ علم کلام بروید در علم کلام صرف

[17:19]ظاهر کافی نیست عرض کردم ایمان ریشه در آگاهی و در گرایش

[17:26]دارد آگاهی و گرایش ممکن است آگاهی در منافق وجود داشت باشد

[17:30]ولی گرایش وجود ندارد لذا منافقان کسانی هستند که در ظاهر ادعای

[17:35]اسلام می‌کنن در جمعیت مسلمانان قرار دارن ولی در باطن و در

[17:45]درونشون در حقیقت کافر هستند و همین نوع کفر بدترین نوع کفر

[17:52]هست و بر اساس منطق قرآن کریم قرآن کریم می‌فرماید ان المنافقین

[17:57]فی درک الاسفل من النار و تجد نیرا که در سوره مبارکه

[18:05]نساء آیه ۱۴۵ مطرح شده است که بدترین جایگاه جهنم مختص منافقان

[18:10]هست بنابراین تا اینجا تا حدودی چند نکته مقدماتی برای سروران روشن

[18:19]شد اولین نکته حقیقت ایمان و کفر مفهوم شناسی ایمان و کفر

[18:23]بود دومین نکته نصب ایمان و کفر هست و و سومین نکته

[18:31]که آخرین نکته مقدماتی بود امتیاز یا تفاوت میان مسلمان و کفر

[18:39]کلامی و اعتقادی با مسلمان و کفری است که در قلمرو علم

[18:44]فقه مطرح می‌شود بعد از سی این مقدمات اکنون به سراغ اصل

[18:49]مبحث برویم اصل بحث این بود که چه تأثیر را ایمان و

[18:56]کفر در سعادت و شقاوت اخروی دارد حقیقتش این هست که با

[19:04]استفاده از قرآن کریم و با استفاده از سنت قطعی به راحتی

[19:07]می‌توان پاسخ سؤال را داد و اینکه نقش ایمان و کفر در

[19:14]سعادت و شقاوت انسان نقش کاملاً محوری و اساسی هست کسی که

[19:20]ایمان نداشته باشد کافر باشد کفرش برای او شقاوت ابدی را به

[19:29]بار می‌آورد همچنان کسی که اهل ایمان باشد و با ایمان از

[19:33]دنیا برود اگرچه ممکن است فسق و فجور زیادی را مرتکب شده

[19:39]باشد ولی سرانجام او نجات خواهد بود ولی برای اینکه مسئله تا

[19:47]حدودی برای عزیزان قابل هضم بشود چرا که امروزه تأکید فراوانی از

[19:52]سوی خیلی‌ها صورت می‌گیرد که مهم عمل صالح هست کسی یتیم‌خانه تأسیس

[19:57]کرده است کسی در عرصه آموزش خدمت می‌کند کسی از مظلومین حمایت

[20:06]کرده‌اند بالاخره مهم این است که انسان کار خوب انجام بدهد اهل

[20:09]خیر باید اهل نجات باشد حالا فرق نمی‌‌کند مسلمان باشد غیر مسلمان

[20:16]باشد خداباور باشد یا غیر خداباور لذا برای اینکه این مسئله سهل

[20:21]الوصول بشود در قدم اول برای دفع استبعاد با توجه به معادشناسی

[20:30]و با توجه به انسانشناسی که قرآن کریم ارائه می‌دهد در ابتدا

[20:35]باید دفع استبعاد بکنیم و سپس دلیل مربوطه را با استفاده از

[20:45]قرآن کریم تبیین نماییم بر اساس جهان‌بینی قرآن کریم و اون جهان‌بینی

[20:50]که ویژه ما مسلمان‌ها هست هر عمل حداقل دو حیثیت و دو

[20:58]جنبه دارد یکی ش شعاع اثر مفید و یا مضر عمل هست

[21:03]دومی هم شعاع انتساب عمل به خود شخص هست به عبارت دیگر

[21:12]کاری که صورت می‌گیرد مثلاً کسی یک جلد کتاب نوشته است کسی

[21:16]بیمارستانی تأسیس کرده است گاهی ما این بیمارستان را از این جهت

[21:25]لحاظ می‌کنیم که چه تأثیری روی مردم صحت مردم علاج بیماران راحتی

[21:29]انسان‌ها داشته است معیار قضاوت ما از این جهت هست گاهی می‌خواهیم

[21:38]قضاوت از این جهت بکنیم که چه تأثیری روی روح خود شخص

[21:41]داشته است آیا روح او را بالا برده است یا نه خدای

[21:47]نخواسته به روح او تنزل داده است لذا هست که اگر معیار

[21:57]ما قضاوت تاریخی باشد قضاوت عموم انسان‌ها باشد هر عمل یک جنبه

[22:01]دارد هر عمل یک بعد دارد که همون بعد تأثیر عمل در

[22:07]عرصه اجتماع و در عرصه خارج هست چه راحتی برای انسان‌ها داشت

[22:15]آیا موجب ضرر شد موجب ضرر نشد هر مقداری که شعاع عمل

[22:18]از نظر زمانی و مکانی گسترده باشد به همان تناسب قضاوت ما

[22:25]انسان‌ها این خواهد بود که این شخص اهل خیر هست کار خوب

[22:31]انجام داده است پس باید اهل نجات باشد اما اگر نگاه ما

[22:36]به اصطلاح به حسن فاعلی باشد نگاه ما به این جهت باشد

[22:42]که در حسن عمل دو تا رکن لازم هست حسن فعلی و

[22:43]حسن فاعلی اینکه نیت شخص را باید مورد نظر قرار داد اون

[22:51]زمان است که مسئله و قضاوت ما کاملاً فرق می‌کند لذا هست

[22:59]که بر اساس جهان‌بینی اسلامی برای اینکه یک عمل جاندار باشد بی

[23:03]جان نباشد تأثیر واقع در شخص داشته باشد ملکوت را دچار تغییر

[23:13]بکند ملکوت مثبت داشته باشد کیفیت در کنار کمیت لازم هست نیت

[23:18]و فکر در کنار اصل عمل لازم هست به عبارت دیگر حسن

[23:26]فعلی نسبت به حسن فاعلی رابطه این دو مثل رابطه روح و

[23:34]بدن هست در کنار بدن اگر روحی وجود نداشته باشد این بدن

[23:38]و جسم ما و شما مرده خواهد بود اگر در کنار یک

[23:43]عمل خوب مثل ساختن یک بیمارستان حسن فاعلی وجود نداشته باشد نیت

[23:52]تقرب و اخلاص وجود نداشته باشد مثل بدن برو خواهد بود که

[23:56]از نظر ملکوتی و از نظر تأثیر بر رشد باطنی انسان هیچ‌گونه

[24:06]تأثیری نخواهد داشت بر همین اساس هست برای اینکه عمل انسان زنده

[24:11]بشود شکوفا بشود روح او را ارتقا بدهد زمینه قرب الهی را

[24:19]برای انسان فراهم بکند چاره‌ای جز حسن فاعلی و اخلاصی برای عمل

[24:23]انسان نخواهد بود خصوصاً این نکته که در بحث رابطه دنیا و

[24:30]آخرت هم برای عزیزان روشن شد که رابطه دنیا و آخرت مثل

[24:33]رابطه ظاهر و باطن هست عالم آخرت چیزی جز همون کارکرد ما

[24:40]و شما در دنیا نیست دنیا و آخرت یا ملک و ملکوت

[24:46]مثل ورق یک کتاب هست که این یک ورق دو تا صفحه

[24:52]دارد به عبارت دیگر مثل یک سکه‌ای است که دو تا طرف

[24:57]دارد لذا همین زمینی که ما و شما در این عالم داریم

[24:59]همین بیمارستانی که ما انسان‌ها می‌سازیم یک چهره ملکوتی دارد اون چهره

[25:04]ملکوتی که سرمایه آخرت ما و شما می‌شود بستگی به همون حسن

[25:12]فاعلی دارد هر مقدار که از نظر حسن فاعلی دارای اتقان باشد

[25:20]دارای استحکام باشد اخلاص بیشتر باشد زمینه نجات بخشی و سعادت ابدی

[25:27]انسان را فراهم می‌کند لذا به نظر می‌رسد که این مسئله تا

[25:30]حدودی دفع استبعاد شده باشد به عبارت دیگر معیار سعادت و شقاوت

[25:38]را ما قرب الهی می‌دانیم و قرب الهی در صورتی حاصل می‌شود

[25:43]که شناخت و ایمان به خدا باشد لذا شرط اول خود همون

[25:48]ایمان هست اگر کسی ایمان نداشته باشد هیچ‌گونه زمینه رشد روحی او

[25:57]فراهم نخواهد شد ایمان مثل نهالی اس که شاخه‌ها و برگ‌های این

[26:04]ایمان همون عمل صالح هست میوه‌های درخت ایمان سعادت ابدی هست که

[26:09]تبلش در بهشت جاودان خواهد بود لذا کسی که نهال ایمان را

[26:18]ندارد کسی که عمل صالح را ندارد خود به خود از میوش

[26:21]که بهشت باشد محروم خواهد شد در جهانبینی اسلامی هر حرکت را

[26:29]که ما و شما انجام بدهیم هر کار اختیاری که انسان انجام

[26:36]بدهد خودش یا یک قدم رو به جلو هست یا به عقب

[26:37]اگر به جلو باشد یعنی روح ما و شما رشد کرده است

[26:43]روح ما و شما به سمت کمال رفته است و به صورت

[26:48]طبیعی وقت عالم آخرت وقتش بشود ملکوت عمل انسان هویدا بشود برای

[26:53]انسان تبدیل به سرمایه خواهد شد در هر صورت کسی که ایمانی

[27:02]به خدا و آخرت نداشته باشد کسی که از اساس ایمان به

[27:10]عالم ابدیت ندارد شعاع عمل او صورت ملکوتی عمل او به هیچ

[27:14]عنوان فراتر از این دنیا نخواهد رفت بر این اساس هست که

[27:21]اگر این جهانبینی و اثبات برسد همچو تفسیر و تبیین ما از

[27:24]عمل انسان داشته باشیم خود به خود پاسخ اون سؤال روشن خواهد

[27:31]شد که ایمان و کفر چه نقشی در سعادت ما انسان‌ها دارد

[27:37]اما بر اساس آیات قرآن کریم قرآن در سوره مبارکه نسا آیه

[27:46]۱۲۴ به صراحت میفرماید من الصالحات من ذر اننه چه زن چه

[27:57]مرد اگر کار شایسته را انجام بدهد به شرط اینکه اهل ایمان

[28:02]باشد وارد بهشت خواهد شد در خصوص اعمال کفار در قرآن کریم

[28:10]آیات فراوان داریم از جمله در سوره مبارکه ابراهیم آیه ۸دهم قرآن

[28:16]کریم میفرماید مثل الذین کف بربهم اعمالهم کرماد بهری صف یقدرون ید

[28:30]عمل کافران مثل یک خاکستری است که در یک روز طوفانی باد

[28:37]سختی بر این خاکستر بوزد قطعاً هیچ‌گونه اثر از خاکستر باقی نخواهد

[28:42]ماند کسی که کافر به عالم آخرت هست کسی که منکر ذات

[28:50]خدای سبحان هست عمل او هیچگونه اثر اخروی و چهره ملکوتی نخواهد

[28:55]داشت لذا هست که با استفاده از تحلیل عقلی و با استفاده

[29:01]از این شواهد قرآنی پاسخ به اون سؤال روشن می‌شود اون وقت

[29:08]من اینجا اعتراف می‌کنم که این بحث از یک جهت بحثی است

[29:16]پیچیده و نسبتاً عمیق و از طرف دیگر ابعاد مختلف و گوناگونی

[29:19]دارد از طرف مرتبط می‌شود با رحمت خدا مرتبط می‌شود با حکمت

[29:29]خدا مرتبط می‌شود با عدل الهی و مرتبط می‌شود با بسیاری از

[29:33]مسائلی که برای انسان‌ها مطرح می‌شود در مقام قضاوت کردن و اینکه

[29:40]بسیاری از انسان‌ها گناهی ندارند حق و حقیقت برای اون‌ها نرسیده است

[29:45]لذا ورود تفصیل به این بحث تا حدود بسیار مشکل هست یعنی

[29:53]امکان ندارد نه سطح این سلسله درست اجازه می‌دهد و نه فرصت

[29:58]به اندازه کافی هست اجمالاً در سوره مبارکه نسا آیه ۹۷ و

[30:06]۹۸ و ۹۹ قرآن کریم راجع به قاصر و مستضعفان ادبیات امیدوار

[30:11]کننده دیگری را به کار گرفته است و در سوره مبارکه توبه

[30:20]آیه ۱۶ راجع به کسانی که مرجون ل امرال هستن باز ادبیات

[30:24]قرآن کریم بسیار امیدوار کننده هست همچنانی که عدل خدای سبحان جزء

[30:35]پایه‌های اعتقادی ما هست لذا عدالت خدای سبحان شعار امامیه هست و

[30:39]چیزی که بر خلاف عدالت باشد هرگز خدای سبحان چی در دنیا

[30:45]و چه در آخرت انجام نخواهد داد لذا باید در پرتو عدل

[30:53]و در پرتو مجموع آیات و در پرتو روایات ائمه اهلبیت علیهم

[30:56]السلام که در این خصوص در کافی و غیر کافی فراوان نقل

[31:02]شده است این مسئله را که ابعاد مختلف دارد تجزیه و تحلیل

[31:06]کرد پاسخ قطعی و استنباطی به تک‌تک این سؤالات کار بسیار سختیست

[31:16]عرض کردم بحث بسیار وسع را می‌طلبد و بحث نسبتاً بحث عمیقی

[31:20]است ولی در خصوص این مسئله خوشبختانه مرحوم آیتالله شهید مطهری بحث

[31:26]خوب خوبی در کتاب عدل الهی دارد استاد مطهره تقریباً تکتک این

[31:34]سوالاتی که ما اینجا مطرح کردیم و بیشتر از اون را با

[31:37]استفاده از آیات قرآن و مبانی کلامی شیعه و روایات اهل بیت

[31:46]علیهم السلام پاسخ گفته است و من با استفاده از فرمایشات ایشون

[31:52]و برداشت ایشون را از آیات و روایات اینجا محضر شما عرض

[31:56]می‌کنم و در حقیقت با استفاده از تفکر استاد مطهری مجموعه سؤالات

[32:01]این حوزه را پاسخ می‌دهم ایشون می‌فرماید که بر اساس مبانی قرآنی

[32:22]و روایی سعادت و شقاوت درجات و مراتب دارد یعنی همه انسان‌ها

[32:30]یکسان نیستن در بهشت همچنانی که جهنمیان هم یکسان نیستن عذاب بعضی

[32:36]از بعض دیگر شدیدتر خواهد بود از بهشتیان تعبیر به درجات می‌شود

[32:44]و از اهل جهنم تعبیری به درکات دومین نکته‌ای که ایشون مطرح

[32:51]می‌کند این است که همه اهل بهشت از همون ابتدا به بهشت

[32:53]نمی‌روند کسانی ممکن است مدتی در جهنم باشن بعد وارد بهشت بشوند

[33:02]همچنانی که همه اهل جهنم همیشه هم در جهنم نیستن بعضی‌ها ممکن

[33:06]است بعد از مدت طولانی بالاخره از جهنم نجات پیدا کنن نکته

[33:13]سوم در خصوص کفار ایشون کفار را بر چند دسته می‌کنند می‌فرمایند

[33:22]اون کفاری که ایمان به خدا و آخرت ندارن منکر خدا هستن

[33:25]و منکر معاد هستن از اساس ایشون می‌فرمایند این‌ها هیچ حرکتی را

[33:33]به سوی بهشت نکرده‌اند به عبارت دیگر در طول زندگیشون هر کاری

[33:38]را که انجام داده‌اند اصلاً هیچ‌گونه تصوری مقصدی در این خصوص نداشته‌اند

[33:43]با توجه به اینکه در این مسیر و در این سفر هیچ‌گونه

[33:50]حرکت نکرده‌اند و به تعبیر امروزی صفر کیلومتر هستن لذا قطعاً نمی‌توانند

[33:57]وارد بهشت بشوند اما اون کفاری که ایمان به خدا و عالم

[34:02]آخرت دارن مثل بسیاری از اهل کتاب یا کل اهل کتاب مسیحی‌ها

[34:10]و یهودی‌ها و امثال این‌ها ایشون می‌فرمایند این دسته افراد یعنی کسانی

[34:16]که ایمانی به خدا دارن ایمانی به معاد دارن چه مسلمان باشن

[34:23]و چه کافر اگر در عملشون اخلاص داشته باشن و قصد قربت

[34:27]داشته باشن عمل این‌ها ماجور هست به عبارت دیگر این‌ها سرانجام وارد

[34:36]بهشت می‌شوند فرق نمی‌کنن مسلمان باشن یا کافر نتیجه بعدی که ایشون

[34:43]می‌گیرد این نکته هست که کافرانی که به خدا و آخرت ایمان

[34:46]دارن ولی مسلمان نیستن مثل مسیحی‌ها و یهودی‌ها اگرچه با قصد قربت

[34:55]اگرچه با اخلاص عمل این‌ها مجور هست ولی نه تمام اعمال این‌ها

[35:01]اون دسته اعمالشون مجور و قابل قبول هست که مطابق با آخرین

[35:05]برنامه خداوند یعنی دین اسلام باشد مثل بسیاری از احسان‌الله هست نمی‌‌تواند

[35:20]در عالم آخرت نجات بخش باشد از همین جا هست که نکته

[35:29]بس بسیار مهمی میان مسلمان‌ها وجه امتیاز مسلمان از غیر مسلمان روشن

[35:35]می‌شود برنامه مسلمان برنامه دقیقی است راه درست را انتخاب کرده است

[35:39]اگر بر اساس این راه برود قطعاً به مقصد خود نائل خواهد

[35:46]آمد نکته مهم دیگری که باز استاد مطهر اینجا مطرح می‌فرمایند عمل

[35:54]خیری که انسان را بهشتی می‌کند یک سلسله آفات دارد البته این

[35:58]اختصاصی به مسلمان یا کفار ندارد هر عامل به خیر ممکن است

[36:06]عمل شک سلسله آفاتی داشته باشد که مهم‌ترین آفت همون حالت جهود

[36:11]و کفر ماجراجویی هست کسی که روحیه تسلیم پذیری و انقیاد در

[36:20]مقابل حقیقت ندارد روحیه‌اش اینجوری هست نفسش اینجوری هست که در مقابل

[36:26]حقیقت مقاومت می‌کند ا اشون می‌فرماید از آیات و روایات برداشت می‌شود

[36:30]که این شخص عمل خیرش از بین می‌رود و در نتیجه هیچ‌گونه

[36:37]اثر خیر را در عالم آخرت نخواهد دید نکته هفتمی که ایشون

[36:46]مطرح می‌فرماید مسلمانان و سایر اهل توحید واقعی اگر فسق و فجور

[36:50]در دنیا مرتکب بشون ممکن است مدت طولانی معذب باشن چه در

[36:55]عالم برزخ و یا در در عالم قیامت نکته مهم دیگر در

[37:03]خصوص اون کفاری است که هیچ‌گونه ایمانی نه به خدا دارن و

[37:06]نه ایمان به عالم آخرت ولی ممکن است اهل خیر باشن از

[37:13]مظلومین و بیچاره‌ها دستگیری بکنن استاد مطهری می‌فرماید که عمل خیر این

[37:19]مجموعه انسان‌ها ممکن است موجب تخفیف در عذابشان بشود در عالم آخرت

[37:29]و یا احیاناً موجب رفع عذاب بشود پس در حد رفع عذاب

[37:32]یا تخفیف در عذاب عمل اون‌ها نقش دارد اما اینکه وارد بهشت

[37:40]بشوند ایشون این نتیجه را قابل قبول نمی‌داند نکته مهم دیگر و

[37:46]این را در لابلای درس‌های گذشته مکرر هم خدمت شما عرض کردم

[37:50]که سعادت و شقاوت تابع شرایط تکوینی هست و نه قراردادی رابطه

[37:58]دنیا و آخر آخرت رابطه ملک و ملکوت است و آخرت نتیجه

[38:02]و تجسم همین دنیا خواهد بود دهمین نتیجه‌ای که استاد مطهری می‌گیرد

[38:09]این هست که عمل صالح یا عمل خیر اون عملی اس که

[38:15]هم حسن فعلی داشته باشد و هم حسن فاعلی که در این

[38:20]درس به صورت مستوفی محضر شما توضیح دادم نکته دیگر ما یک

[38:27]سلسله آیات و روایات داریم که کسانی که منکر نبوت باشن یا

[38:31]کسانی که منکر امامت باشن عمل خیر اون‌ها نتیجه‌ای ندارد استاد مطهری

[38:38]برداشتش این هست که این آیات و روایات ناظر به کسانیست که

[38:47]جاهل قاصر نباشن جاهل مقصر باشن عناد در مقابل حق و حقیقت

[38:50]داشته باشن اما کسانی که از حق و حقیقت بیخبر هستند به

[38:56]هر علتی عمل خیر اون‌ها را این آیات و روایات نمی‌گیرد و

[39:00]اون‌ها در مقابل انجام اعمالشون عند الله مجور خواهد بود حالا که

[39:08]بحث به اینجا رسید بحث به جاهل قاصر و مقصر اگرچه این

[39:14]درس تا حدود طولانی شد به صورت مختصر جاهل و قاصر و

[39:17]مقصر را محضر شما توضیح می‌دهم جاهل قاصر و مقصر یک اصطلاح

[39:26]کلامی است جاهل قاصر کسی است که حق به او نرسد و

[39:30]در دست‌یابی به حق هم کوتاهی نکرده باشد که مصداق بارز اون

[39:37]حداقل ۳ طایفه می‌تونه باشه یک انسان‌هایی که از نظر شرایط محیطی

[39:42]و جغرافیایی در جایی زندگی می‌کنن که اصلاً حرف حق و حقیقت

[39:49]به گوش اون‌ها نرسیده است که هستن انسان‌های حتی امروز هم که

[39:54]از این جهت ممکن است محروم باشن دوم کسانی که از نظر

[40:00]فکری ضعف دارن مثل بچه مثل دیوانه و یا برخی انسان‌های دیگر

[40:05]اون‌هایی که فکرشون فروزان نشده است عقلشون قابلیت دریافت حق و حقیقت

[40:15]را ندارد سومین طایفه کسانی هستند که در جهل مرکب به سر

[40:19]می‌برن مقصود از جهل مرکب یا جاهل مرکب اون دسته افرادی هستند

[40:27]که هیچ‌گونه احتمال خلافی در باورشون نمی‌دهند اگرچه فکر مخالف را شنیده

[40:34]است اگرچه مثلاً پیام اسلام را شنیده است از محتوای اسلام مطلع

[40:38]است ولی نسبت به باور خود اصرار دارد که ۱۰ هر آنچه

[40:44]را من فهمیده‌ام همین عین حق و حقیقت هست در حالی که

[40:48]فهمشون از حقیقت و واقعیت دور هست این در خصوص جاهل قاصر

[40:57]جاهل مقصر که که در حکم عامد هست و معذب هست اون

[40:59]انسان‌هایی هستند که حق بر اون‌ها عرضه شده است در مقابل حق

[41:07]عالماً و عامداً موضع‌گیری کرده است یا نه موضع‌گیری نکرده ولی از

[41:12]نظر قدرت امکان تحقیق برای او فراهم هست خودش عالم هست یا

[41:19]کتابخانه دارد یا عالم در اختیار او هست در هر صورت می‌تواند

[41:22]نسبت به پیام حق و حقیقت تحقیق کند ولی مال ورزیده است

[41:31]همچو انسان می‌شود جاهل مقصر که چه بر اساس بنای عقلا و

[41:38]چه بر اساس منطق علمای کلام این شخص می‌تواند اهل عذاب باشد

[41:42]در هر صورت آخرین نکته‌ای که اینجا خواستم عرض بکنم که قضاوت

[41:49]ما نسبت به اشخاص در این سلسله بحث‌ها نیست باطن افراد و

[41:56]اشخاص را خدای سبحان می‌داند و در روز رستاخیز هست که حقیقت

[42:02]انسان‌ها نیات انسان‌ها باطن به پایان انسان‌ها بر اساس سنت الهی کشف

[42:09]خواهد شد او قطعاً بر اساس عدل و بر اساس حکمت تصمیم

[42:17]خواهد گرفت که ان الله لا یظلم مثقال ذره کوچک‌ترین ظلمی در

[42:22]ساحت خدای سبحان نخواهد شد این باور ما هست و در روز

[42:27]آمد هم او با توجه به دستگاه دقیق که دارد کوچک‌ترین ظلم

[42:35]را مرتکب نمی‌شود لذا نسبت به افراد قضاوت قطعی بسیار سخت هست

[42:40]در روز قیامت که روزی بلند رفتن و پایین آمدن هست اون

[42:46]روز است که حقایق و واقعیات برای تکتک ما و شما مکشوف

[42:49]خواهد شد امیدوارم که این درس هم برای عزیزان مفید بوده باشد

[42:58]اگر این جلسه طولانی شد من معذرت می‌خواهم وسلام علیکم و رحمت

[43:03]الله و برکاته قال یسار واخف ین ب ل خ ه لا

[43:20]یکاد ین تجف وتعبت ضغار تبتل والدهر غس تار و ا

0 تعليقات

التالي

53- نقش ایمان و کفر در سعادت و شقاوت ابدی - حجة الاسلام والمسلمين محمد هادي نبوي

Transcript

التالي

استكشاف المزيد

يرجى ملاحظة أنه إذا كان عمرك أقل من 18 عامًا ، فلن تتمكن من الوصول إلى هذا الموقع.

التالي

53- نقش ایمان و کفر در سعادت و شقاوت ابدی - حجة الاسلام والمسلمين محمد هادي نبوي

Transcript

التالي

استكشاف المزيد

اختيار طريقة الدفع

لغة