52 دلیل دوم برفساد قول به اولویت - استاد: حجة الاسلام والمسلمین دکترعلی جمعه مظفری

گزیده درس پنجاه و دو در درس گذشته به این اشکال پرداخته شد که چنانچه برای تحقق هر شئ، وجوب لازم باشد این موجِب می‌شود که بعد از تحقق وجوب، زمام کار از اختیار فاعل مختار خارج شود و او هیچگونه اختیاری نداشته باشد و به فاعل موجَب تبدیل می‌گردد. برخی از این اشکال، جواب گفتند که چنانچه ممکن به سمت وجود یا عدم اولویت پیدا کند، همین مقدار برای تحقق یا امتناع آن کافی است، در این صورت اختیار فاعل هم پا برجا خواهدبود. برای بطلان قول به اولویت دو دلیل مطرح شده است که دلیل اوّل آن در جلسه گذشته تبیین گردید و در این درس ابتدا به دلیل دوم بطلان اوّلویت پرداخته می‌شود. در ادامه مرحوم علامه از «لزوم غیری» بحث می‌کند که چنانچه این لزوم غیری یک شئ را محقق و یا ممتنع نماید آیا باز موجب نمی‌شود که فاعل از اختیار خودش خارج شود؟ ایشان به این پرسش پاسخ می‌دهد. سپس به این نکته اشاره می‌کند که اگر اولویت به عنوان ماده یا جهت قضیه در نظر گرفته شود، چنین قضیه‌یی برهانی و مستدل نخواهدبود. نکته دیگری که اشاره می‌شود این است، وقتی که شئ موجود می‌شود، عدم را از خودش طرد می‌کند و در همین مرحله بازهم از یک وجوب برخوردار است که از آن به «وجوب لاحق» تعبیر می‌شود. کلیدواژه: بطلان نظریه اولویت.