40 کاربردهای مختلف امکان - استاد: حجة الاسلام والمسلمین دکترعلی جمعه مظفری

گزیده درس چهل در پایان درس گذشته راجع به اقسام ضرورت بحث گردید و در این درس به معانی امکان پرداخته می‌شود. قبلاً در باره‌ی واقعیت امکان بحث گردید و در آن سه دیدگاه مطرح شد که آیا وجود امکان به وجود موضوع خودش در خارج موجود است یا اینکه امکان واقعیتی در خارج و ذهن ندارد و یا اینکه امکان به وجود مستقل در خارج وجود دارد؟ از میان این سه دیدگاه، نظر مرحوم علامه همان دیدگاه اول است که امکان به وجود موضوع خودش در خارج محقق می‌شود و آن دو دیدگاه دیگر را به دلایلی نادرست دانست. قبلاً گفته شد که امکان یکی از جهات قضایا است و باید در این درس با معانی و کاربردهای آن آشنا شویم. البته، پیش از این سلب ضرورت وجود و عدم از امکان که یکی از معانی امکان خاص بود، توضیح داده شد و به غیر از این معنا و کاربرد، چندین معنا و کاربرد دیگری برای امکان بیان شده است که هر کدام در مواردی به‌کار می‌رود. یکی از آن معانی امکان عام است که سلب ضرورت از جانب مخالف می‌کند و این معنا در قضایای موجبه و سالبه به‌کار می‌رود. امکان اخص از دیگر کاربردهای امکان است که در آن سلب ضرورت ذاتی، وصفی و وقتی اتفاق می‌افتد. بعد از آن امکان استقبالی، امکان استعدادی و امثال این دو است که در درس بعدی مورد بحث قرار می‌گیرد. کلیدواژه: معانی و اقسام امکان.