37 فروعات مباحث قبل - استاد: حجة الاسلام والمسلمین دکترعلی جمعه مظفری

گزیده درس سی و هفت برخی از مباحث مربوط به فصل اوّل از مرحله چهارم در درس قبلی به بحث گذاشته شد و اشاره گردید که مواد قضایا عبارت است از وجوب، امکان و امتناع، سپس هر کدام معنای و تعریف گردید و دلیل انحصار قضایا در این سه چیز و هم‌چنین یک اشکال و جواب آن مورد بررسی قرار گرفت. بر این بحث چند فرع متفرع شده است که در این درس به دو مورد آن فروع پرداخته می‌شود. فرع اوّل این است که موضوع امکان، ماهیت می‌باشد و هر موجود امکانی از وجود و ماهیت ترکیب شده است. به عبارت دیگر، هر کجا ماهیت باشد و در هر کجا امری باشد که در آن وجود و عدم مطرح نباشد، در آن وصف امکانی وجود دارد. فرع دومّ، امکان از لوازم جداناپذیر ماهیت است؛ به این معنا که ماهیت از امکان قابل‌انفکاک نیست و هر کجا ماهیت باشد، امکان هم وجود دارد؛ ولی چنانچه امکان باشد و ماهیت وجود نداشته باشد، در آن صورت یا واجب و یا ممتنع است. در ادامه مرحوم علامه به این نکته می‌پردازد، در اینکه گفته می‌شود امکان از لوازم ماهیت است، این «لزوم» به چه معنا است، سپس آن را توضیح می‌دهد. کلیدواژه: بررسی فروعات امکان.