242 نقد و بررسی اقوال درمورد صفات ذاتی - استاد: حجة الاسلام والمسلمین دکترعلی جمعه مظفری

گزیده درس دوصد و چهل و دو در دو درس گذشته، بحث در ارتباط با صفات ذاتی خداوند مطرح گردید و اقوال مختلفی راجع به وجود و یا عدم صفات ذاتی و هم‌چنین صفات ذاتی عین ذات باری تعالی است و یا زاید بر آن می‌باشد، مطرح گردید. در این درس به نقد و بررسی همان اقوال پرداخته می‌شود و قبلاً دیدگاه صحیح با برهان به اثبات رسید که صفات ذاتی وجود دارند و آن صفات عین ذات باری تعالی می‌باشند و از نظر مصداق همان ذات واجب تعالی‌اند و صفات جداگانه‌یی نمی‌باشند. دیدگاه دوم، از اشاعره است که آنها صفات ذاتی خداوند را عین ذات نمی‌دانند؛ بلکه آن را زاید و لازم بر ذات می‌دانند. دیدگاه سوم منسوب به کرامیه است که آنها نیز معتقدند که صفات ذاتی عین ذات نیستند؛ ولی تفاوتی که این نظریه با نظریه اشاعره دارد، در این است که اشاعره صفات ذاتی را لازم ذات و قدیم می‌دانند و کرامیه آن را حادث قلمداد می‌کند. هم‌چنین استاد نظریه‌ها و دیدگاه‌های دیگر را نیز با توجه با گفتار مرحوم علامه مورد نقد و بررسی قرار می‌دهد و مباحث مربوط به این فصل را به پایان می‌برد. در ادامه استاد وارد فصل دهم می‌گردد که در آن فصل مرحوم علامه در ارتباط با صفات فعلی خداوند بحث کرده است. صفات فعلی خداوند از حمله صفاتی است که زاید بر ذات می‌باشند؛ و دلیلش این است بعد از آنکه خدای متعال افعالی را محقق می‌سازد، این صفات قابل‌انتزاع است و چنانچه فعلی تحقق پیدا نکند این گونه صفت هم تحقق نمی‌پذیرد. کلیدواژه: عینیت صفات ذاتی با ذات خداوند.