232 معنای صفات سلبی از ذات واجب - استاد: حجة الاسلام والمسلمین دکترعلی جمعه مظفری

گزیده درس دوصد و سی و دو بحث در باره‌ی اثبات بساطت وجود ذات باری تعالی است که در فصل چهارم هر نوع ترکیب از ذات خداوند نفی می‌شود و آخرین بحثی که پیگیری شد، نفی ترکیب اعتباری بود. در آن بحث مطرح گردید که از خداوند نمی‌توان برخی از امور را سلب کرد و گفته شود که ذات باری این ویژگی و این صفت را ندارد؛ بلکه وجود خداوند وجود صرف است و هیچ نوع عدم و سلب در مورد او راه ندارد. اشکالی مطرح گردید که این سخن با صفات سلبی خداوند منافات دارد؟ در پاسخ گفته شد که در صفات سلبی هم چیزی از ذات خداوند سلب نمی‌شود؛ بلکه نفی صفات سلبی از خداوند نیز یک نوع کمال است. بعد از این، اشکال دیگری مطرح می‌شود که وقتی گفته شد هیچ نوع و سلب در او وجود ندارد، ولی در مقابل بر خداوند هر وجود و هر نوع کمال وجودی باید حمل شود و حال آنکه در این صحت حمل وجود، برخی از وجودها، وجود ممکن است و لازمه‌یی این سخن این است که واجب تعالی با ممکنات یکی دانسته شود و حال آنکه ذات مقدس از چنین چیزی منزّه است؟! مرحوم علامه از این اشکال هم پاسخ می‌دهد. در ادامه استاد وارد فصل پنجم می‌شود که مرحوم مصنف در این فصل، راجع به توحید و یگانگی ذات واجب بحث کرده است. به این معنا که خداوند در وجوب وجود شریک ندارد؛ بلکه یک و یگانه است. در این درس، استاد یکی از براهین توحید را بیان می‌کند و سایر براهین آن را در درس بعدی بررسی می‌نماید. کلیدواژه: نفی ترکیب اعتباری از ذات باری تعالی.