210 اقسام مواضع1 -استاد: رحمت الله رضایی

گزیده درس دوصد و ده بحث در باره‌ی مواضع بود و معنا و تعریف آن روشن شد. در این درس به اقسام و اصناف مواضع پرداخته می‌شود. پیش از اینکه به تقسیم مواضع بپردازیم، نگاهی تاریخی به این مسئله داشته باشیم. استاد می‌فرماید: بحث جدل به صورت مفصل و پررنگ در کتاب منطق ارسطو مطرح شده است و این نشان می‌دهد که بحث جدل در یونان باستان یک شیوه‌ی رایج و متداول بوده است. هم‌چنین این بحث را ابن‎سینا و خواجه نصیرالدین و بعد از آن مطرح کرده است. از نگاه ارسطو و هم‌چنین ابن سینا، بحث جدل یک بحث علمی است؛ ولی از نگاه منصف بحث جدل برای غلبه بر خصم و اسکات او می‌باشد. ارسطو اقسام مواضع را حداقل 22 مورد شمرده است و ابن‎سینا و دیگران موضع جدل را با استفاده از کلیات خمس به چند موضع محدود کرده‌اند. لذا مواضع، مجموعه مسائلی است که از نظر ارسطو در قالب 22 موضع طرح می‌شود و چنانچه نگاهی به نظر ابن‌سینا و پیروانش از جمله مرحوم مظفر داشته باشیم، تحت چند عنوان قرار گرفته است. لذا، مرحوم مصنف در تلاش است تا مجموعه مباحث را تحت چهار عنوان مطرح کند. به این صورت آن مباحث یا راجع به حدود اشیاء است یا مربوط به رسوم، اجناس و اعراض اشیاء می‌باشد. کلیدواژه: اقسام مواضع جدل.