203 فرع سوم از فصل سوم - استاد: حجة الاسلام والمسلمین دکترعلی جمعه مظفری

گزیده درس دوصد و سه دو فرع از فروعات سه‌گانه مورد بحث و بررسی قرار گرفت و در این درس به فرع سوم پرداخته می‌شود. فرع سوم هم از مباحث گذشته بدست می‌آید که چنانچه در امور علم حسی اشاره شد که احساس مشروط به این است که ماده عندالحس حضور می‌یابد و نفس به واسطه‌ی حضور این ماده، آن را درک کند. این سخن نشان می‌دهد که در امور ممکن، عالم مادی باید وجود داشته باشد. در واقع صور محسوس و صورت‌هایی که دارای آثار مادی هستند، تعلق به این عالم داشته باشند. هم‌چنین بیان شد که حتی از صور محسوس می‌توان صورت‌های مجردی هم وجود داشته باشند و آنچه درک می‌شود همان صورت‌های مجرد می‌باشند. این صور مجرد می‌تواند برخی از آثار ماده را داشته باشد؛ ولی ماده را با خود نداشته باشد، از این سخن به یک عالم دیگر به نام عالم مثال پی می‌بریم برخی از صورت‌های مجرد اضافه بر اینکه ماده را ندارد، آثار ماده را هم ندارد و از این برداشت می‌شود که برخی از امور در قالب علم عقل مطرح شود. در این فرع سوم به همین مطلب اشاره می‌کند که وجود امکانی از اینکه مجرد است آیا تنها از ماده مجرد است و آثار ماده را دارد یا اینکه نه ماده را دارد و نه آثار آن را؟ با این تقسیم‌بندی انسان با سه عالم ماده، عالم مثال و عالم عقل علم پیدا می‌کند. در این فرع این سه عالم مورد بحث و بررسی قرار می‌گیرد و ویژگیها و نشانه‌های هر کدام از آنها بیان می‌شود. کلیدواژه: تقسیم علم حصولی.