183 خاتمه بحث قوه و فعل - استاد: حجة الاسلام والمسلمین دکترعلی جمعه مظفری

گزیده درس صد و هشتاد و سه در پایان درس قبلی استاد وارد فصل چهاردهم گردید که در آن مرحوم علامه اقسام حرکت را بررسی کرده است. حرکت بر اساس امور ششگانه از قبیل محرک، متحرک، مسافت، مبداء، منتهی و زمان به اقسام مختلفی تقسیم شد که مرحوم مصنف آنها را با مثال و به صورت گذرا توضیح داده است. در پایان فصل چهاردهم یک خاتمه وجود دارد که در این درس به مباحث آن خاتمه اشاره می‌شود. مباحث مربوط به خاتمه در باره‌ی قوه است. پیش از این، مقصود از قوه همان مبداء قبول، ماده اولی و هیولی بود؛ ولی در اینجا به یک معنای دیگر قوه اشاره می‌شود. آن معنا این است که قوه به معنای مبداء فعل هم اطلاق می‌شود به خصوص زمانی که آن فعل از کارهای شاقه و سخت باشد. در اینکه چنین اطلاقی چگونه است؟ کاربردهای مختلف آن در اینجا مطرح می‌شود و چنانچه مبداء فعل را به عنوان قوه درنظر گرفته شود و کارهایی که به وسیله‌ی یک قوه انجام می‌گیرد، این قوه، گاهی به صورت قوای طبیعی و گاه به شکل قوای نفسانی است. اگر این قوه به معنای مبداء فعل همراه با علم و آگاهی همراه باشد، در این صورت از این قوه، به قدرت تعبیر می‌شود. در ادامه مرحوم علامه به تعریف متکلمان از قدرت اشاره می‌کند و سپس کاربرد آن تعریف را زیر سئوال می‌برد و در تداوم این بحث به پاسخ اشکالات و سایر مباحث می‌پردازد. کلیدواژه: قوه به معنای مبداء فعل.