162 الجزء الأول،المقصدالثّاني في الظّن،ومن جملة..،ص237-استاد:حجة الإسلام والمسلمین محمد هادی نبوي
162 الجزء الأول، المقصد الثّاني في الظّن، و من جملة الظنون الخارجة...، ص237 - استاد: حجة الإسلام والمسلمین محمد هادی نبوي گزیده درس صد و شصت و دو استاد درس را از عبارت ذیل شروع میکند: «[خبر الواحد]: من جملة الظنون الخارجة بالخصوص عن أصالة حرمة العمل بغير العلم: خبر الواحد ...». موضوع بحث را ظنون خاص تشکیل میدهد و آخرين مورد از ظنون خاص که توسط فقها و اصولیین از تحت اصل اوّلى حرمت عمل به ظن خارج شده، «خبر واحد» است. بدونشک بحث از حجیت خبر واحد يكى از مباحث مهم و پرکاربرد علم اصول است؛ زیرا ردّ پای آن در تمام ابواب فقه دیده میشود و به عنوان عقبه و مستند بسیاری از مسائل فقهى به شمار میرود. در رابطه با حجیّت خبر واحد، مرحوم شیخ انصاری ابتدا محل نزاع را با بیان سه پیشفرض روشن میسازد و در پیشفرض اوّل به این نکته توجه کرده است که دستیابی به حكم شرعى از طریق روايات نیازمند اثبات چهار شرط هستیم. شرط اوّل، اصل صدور است اینکه بايد ثابت شود روايت از معصوم (ع) صادر شده است. در شرط دوّم، اصل ظهور به اثبات میرسد و اینکه روايت معصوم جهت تقیه و امثال آن بیان نشده؛ بلکه براى بيان حكم بوده است. در شرط سوم، دلالت وضعى الفاظ و واژگان روشن شود و فقیه بفهمد که فلان واژه در فلان معنا به کار رفته است. در شرط چهارم فقیه باید بفهمد که مراد معصوم معناى حقيقى واژه است یا اینکه معناى غیر حقیقی را اراده کرده است. در واقع شرط چهارم با يك اصل كلّى و عقلانى به اثبات میرسد و آن اصل حجیت ظهور لفظى است. به این معنا چنانچه لفظی در معنايى ظهور داشته باشد، آن لفظ حجت خواهدبود. شرط سوم با مراجعه به لغت و اهالی لغت ثابت مىشود؛ مثلاً از باب نمونه لغت میگوید که لفظ «صعيد» براى این معنا وضع شده است. شرط دوّم همانند شرط چهارم با یک اصل عقلایى به اثبات میرسد و اینکه متكلم در مقام بيان مراد خودش است و در حال تقیه و غیره نیست. شرط اوّل که محل بحث است به این موضوع میپردازد که خبر واحد از معصوم (ع) صادر شده است یا نه؟ و اینکه آیا این خبر حجیّت دارد یا نه؟ کلیدواژه: مقصد دوّم، رساله ظن، بررسی حجیت خبر واحد. #مقصد_دوّم #رساله_ظن #ظن #خبر _واحد #اهمیت_روایات_در_فقه #پیش_فرضها #شرایط_دستیابی_به_حكم_شرعى_با_خبر_واحد #صدور_روایت #دروس_إسلامية #محاضرات #دروس #الأصول_الثلاثة #الأصول #الاصول #الأصول_الرقمية #القطع #الظن #فرائد_الأصول #الرسائل #الشیخ_انصاری #الدروس_العلمية #الدروس_الدينية #الدروس_المنهجية #الشیخ_محمد_هادی_النبوی
