157 الجزء الأول،المقصدالثّاني في الظّن،ومن جملة .،ص231-استاد:حجة الإسلام والمسلمین محمد هادی نبوي
157 الجزء الأول، المقصد الثّاني في الظّن، و من جملة الظنون التي توهّم..، ص231 - استاد: حجة الإسلام والمسلمین محمد هادی نبوي گزیده درس صد و پنجاه و هفت استاد درس را از عبارت ذیل شروع میکند: «الشهرة الفتوائية: و من جملة الظنون التي توهّم حجّيّتها بالخصوص: الشهرة في الفتوى، ...». مرحوم شيخ انصارى در ابتدای رسالة ظنّ خودش فرمود: اصل اوّلى در ظنون اين است كه حجیت ندارد و از این جهت عمل به آنها حرام میباشد. منتها فقها چهار اماره ظنيّ را نام بردهاند که از تحت اين اصل کلی خارج هستند و حجت میباشند. اوّلین آن ظواهر بود كه مورد بحث قرار گرفت و مرحوم شیخ آن را به صورت مطلقا حجّت دانست. دومین آن قول لغوی بود و مرحوم شیخ در این خصوص امّا و اگرهای فراوانی داشت و در پایان آن را با ضرس قاطع حجت ندانست. سومین ظنی که مورد بحث قرار گرفت، اجماع منقول بود كه ماحصل نظر ایشان این شد که اجماع منقول به عنوان یک دلیل مستقل حجیت ندارد؛ ولی به عنوان جزء السبب و در کنار سایر ظنون و قرائن میتواند حجت باشد. در پیوند مباحث مربوط به اجماع منقول، به نقل تواتر پرداخته شد که مرحوم شیخ تواتر منقول را همانند اجماع منقول فرض کرد و آن را به عنوان یک دلیل مستقل حجت ندانست. چهارمین موردى كه برای آن اعتبار و حجيّت ادّعا شده، شهرت است که استاد از این درس به بررسی آن میپردازد. استاد در ابتدای ورود به بحث شهرت، در قالب یک مقدمه واژه شهرت را معنا و تعریف و اقسام آن را بیان میکند که هر کدام در کجا مورد بحث قرار میگیرد. امّا مقصود از شهرت فتوایى که در اینجا قرار است بحث شود اینکه مشهور فقها به يك فتوايى باور دارند و به آن فتوا دهند بدون اینکه کدام دليل یا مستند خاصی داشته باشند. با توجه به این معنا و تعریف، اکنون این سئوال مطرح میشود که شهرت فتوایی از باب ظن خاص حجیت و اعتبار دارد یا نه؟ به عبارت دیگر، در این مسئله تردیدی وجود ندارد چنانچه فقیهی دلیل انسداد را حجت بداند و معتقد باشد که مطلق ظن حجت است، قطعاً شهرة فتوائيه را مفيد ظن و حجت میداند. ولی در اینجا بحث در اين است كه دليل خاص بر حجيّت شهرت وجود دارد یا نه؟ و آیا شهرت فتوائيه از جمله ظنون خاص است يا نه؟ در این مسئله در میان اصولیین چهار قول وجود دارد: قول اوّل، آن را مطلقا حجت میداند. قول دوّم، مطلقا حجت نمیداند و اقوال سوم و چهارم، تفصیل دادهاند. قول اوّل منسوب به مرحوم شهيد اوّل، مرحوم محقّق خوانسارى و مرحوم صاحب معالم و قول دوّم از مشهور فقها است که مرحوم شیخ نیز قایل به عدم حجیت مستقل شهرت فتواییه شده است. قول اوّل، برای حجيّت شهرت فتوایيه دو دليل ذکر کردهاند: دلیل اوّل، تمسّك به مفهوم موافقت ادله حجيّت خبر واحد است؛ به این معنا دلایلی كه بر حجيت خبر واحد دلالت مىكند، آن دلایل به طريق اولى بر حجيّت شهرت فتوایيه دلالت دارد. کلیدواژه: مقصد دوّم، رساله ظن، بررسی حجیت شهرت فتواییه. #مقصد_دوّم #رساله_ظن #ظن #شهرت_فتواییه #مفهوم_شهرت_فتواییه #اقوال_در شهرت_فتواییه #دروس_إسلامية #محاضرات #دروس #الأصول_الثلاثة #الأصول #الاصول #الأصول_الرقمية #القطع #الظن #فرائد_الأصول #الرسائل #الشیخ_انصاری #الدروس_العلمية #الدروس_الدينية #الدروس_المنهجية #الشیخ_محمد_هادی_النبوی
