152 نتایج مباحث - استاد: حجة الاسلام والمسلمین دکتر مظفری

گزیده درس صد و پنجاه و دو بحث در باره‌ی علت غایی است و در این درس راجع به نتایج این بحث، به دو نکته اشاره می‌شود و سایر نکات آن در دروس بعدی بیان می‌گردد. اوّلین نتیجه‌یی که از مباحث گذشته می‌توان دریافت کرد این است که غایت فعل هدف اصلی انجام کار است و هر کاری که انجام می‌گیرد، هدف رسیدن به آن غایت است و از اینجا روشن می‌شود که نقش غایت در انجام کارها بسیار مهم می‌باشد. با توجه به این سخن، اکنون به این مطلب می‌پردازد که غایتی که برای هر فعل وجود دارد، گاهی غایت، فعل و فاعل اتحاد دارد و گاهی چنین نیست. در صورتی که فاعل یک امر مجرد باشد، در این صورت غایت، فعل و فاعل باهم همراه هستند؛ امّا در جایی که فاعل تعلق به ماده داشته باشد، در اینجا امکان دارد که غایت و فاعل اختلاف داشته باشد و ممکن است غایت چیزی و فاعل چیز دیگری باشد که در این صورت غایت شکل‌های مختلفی به خود می‌گیرد. مرحوم علامه در نتیجه دوم به این نکته اشاره می‌کند که برای فاعل‌های علمی، غایت همیشه قبل از فعل معلوم است، گرچند آن غایت بعد از فعل تحقّق می‌یابد. کلیدواژه: علت غایی.