148 الجزءالأول،المقصدالثّاني في الظّن‏،الثالثة ..،ص221 - استاد:حجة الإسلام والمسلمین محمد هادی نبوي

148 الجزء الأول، المقصد الثّاني في الظّن‏، الثالثة حصول استکشاف الحجة...، ص221 - استاد: حجة الإسلام والمسلمین محمد هادی نبويگزیده درس صد و چهل و هشت استاد درس را از این عبارت شروع می‌کند: «الثالثة: حصول استكشاف الحجّة المعتبرة من ذلك السبب.» موضوع بحث را کلام مرحوم محقق تستری در مورد اجماع منقول تشکیل می‌دهد. قبلاً بیان گردید که کلام ایشان متکی بر سه مقدمه است: مقدمه اوّل مربوط به دلالت الفاظ بر نقل سبب بود و اینکه اجماع در نقل سبب (اتفاق الکل] ظهور دارد. دومین مقدمه راجع به این مطلب بود که این نقل حجیت دارد یا نه؟ و گفته شد که نقل سبب حجیت دارد و در واقع کسی که اتفاق الكل را نقل می‌کند، این نقل برای براى ما حجّیت دارد. موضوع سومین مقدمه، حصول استکشاف حجت معتبره و نتيجه مقدمات اوّل و دوّم و در مجموع محصول دیدگاه مرحوم محقق تسترى راجع به حجّيت اجماع منقول است. با توجه به مقدمات سه‌گانه اجماع منقول همانند اجماع محصّل حجت است و همانگونه كه اجماع محصّل به عنوان يك دليل مطرح است و انسان به آن اعتماد مى‌كند اجماع منقول نيز چنين است. منتها میان اجماع منقول و اجماع محصل یک تفاوت وجود دارد كه اجماع محصّل به حیث یک دليل قطعى به شمار می‌رود؛ امّا اجماع منقول به عنوان یک دليل ظنّى مطرح است. دلیل ظنی بودن اجماع منقول کاملا روشن است؛ زيرا يكى از آن دو مقدّمه كه اجماع منقول نتيجه گرفته مى‌شود، ظن است و در منطق به اثبات رسیده است که نتيجه همواره تابع اخسّ دو مقدّمه است. بعد از اینکه مرحوم شیخ انصاری از زبان مرحوم محقق تستری محتوای مقدمات سه‌گانه را ذکر می‌کند، بلافاصله بعد از آن به بیان شرایط حجیت اجماع منقول می‌پردازد. شرط اوّل راجع به خود ناقل است که خودش سه شرط را در خود جای داده است و اینک شخص ناقل ضابط است یا نه؟ اینکه ناقل بضاعت علمی دارد یا نه؟ اینکه ناقل به منابع مختلف مراجعه کرده یا نه؟ و ...؟ شرط چهارم راجع به بررسى منابع و كتاب‌هايى است كه اجماع در آنها نقل شده است و اینكه آن كتابها تحقيقى و پژوهشی است يا نه؟ شرط پنجم در خود مسئله است که آیا اتفاق فقها در آن مسئله وجود دارد یا نه؟ شرط ششم این است که حال لفظ اجماع بررسی شود و فقیه بررسی کند که لفظ اجماع ظهور در اتفاق الكل دارد يا نه؟ شرط هفتم این است که زمان نقل اجماع بررسی شود که این نقل در اوائل اجتهاد مجتهد بوده يا اینکه در ایام تجارب سنی بوده است؟ کلیدواژه: مقصد دوّم، رساله ظن، اجماع منقول، امر دوّم، بررسی کلام محقق تستری راجع به حجیت اجماع منقول. #مقصد_دوّم #رساله_ظن #ظن #اجماع_منقول #مقدمات_حجیت_اجماع #تستری_حجیت_اجماع #تفاوت_اجماع_منقول_و_اجماع_محصل #شرایط_حجیت_اجماع_منقول