143 تعلیقات فلسفی باب اعراض - استاد: شیخ حسن میلانی

گزیده درس چهل و سه درس صد و چهل و سه از «المسألة التاسعة، فی مقولتی الفعل و الانفعال»، شروع شده است و تا «هذا الحکم المحکم نتیجة ادلة تجرّدها مطلقاً/ حاشیه/ ص 285»، ادامه دارد. استاد میلانی خیلی از مسائل را به دلیل اینکه نمی‌دانست، بدون توضیح و تطبیق رها کرد و در این درس به آخرین مسئله از مسایل مربوط به جواهر و اعراض می‌پردازد. مرحوم خواجه می‌فرماید: هشتم و نهم از مقولات عرضی و اعراض ان یفعل و ان ینفعل است. أن یفعل، یعنی فاعل شدن و تأثیر گذاشتن؛ أن ینفعل، یعنی متأثر شدن و تأثیرپذیری. مباحث مربوط به فعل و انفعال بارها توضیح داده شده است و معنای حقیقی آن دو این است که فاعل مختاری وجود داشته باشد و کاری را انجام دهد، این همان فاعلیت است و انفعال هم تأثیرپذیری است. استاد این بحث را هم بدون تطبیق می‌گذارد و وارد مقصد سوم می‌شود که در باره‌ی اثبات صانع و صفات و آثار آن بحث می‌کند. استاد میلانی پیش از شروع به بررسی مسائل مقصد سوم، به برخی از حواشی استاد حسن‌زاده آملی می‌پردازد. اولین حاشیه ذیل عبارت «و استدل علی تجرّدها بوجوه /ص 278» است که استاد میلانی آن را تطبیق و نقد می‌کند. دومین حاشیه ذیل عبارت «المسألة السابعة، ... و قال افلاطون إنّها قدیمة/ ص 283» و حاشیه سوم ذیل عبارت «المسألة التاسعة، فی انّ النفس لا تفنی بفناء البدن/ ص 285» است کلیدواژه: بررسی حواشی.