کتاب الکافی(قسمت دویست و بیست و یک)؛امامت و عهد الهی برای معصوم علیه السلام- مدرس: شیخ حسن میلانی

گزیده درس دوصد و بیست و یک بحث در این بود که امامت یک امر الهی است و باید به اهل‌اش سپرده شود و اطاعت از امام معصوم همانند اطاعت از خدا و پیامبر واجب است. حدیث دوم باب «أنّ الإمام (ع) يعرف الإمام الذي يكون من بعده و أن قول الله تعالى "إن الله يأمركم أن تؤدوا الأمانات إلى أهلها" فيهم (ع) نَزَلَت»، از امام رضا (ع) است که امامت را امانتی می‌داند، ادای آن بر اهل‌بیت (ع) لازم است. «عَنْ أَحْمَدَ بْنِ عُمَرَ قَالَ: سَأَلْتُ الرِّضَا (ع) عَنْ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ- إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تُؤَدُّوا الْأَماناتِ إِلى‏ أَهْلِها قَالَ هُمُ الْأَئِمَّةُ مِنْ آلِ مُحَمَّدٍ (ص) أَنْ يُؤَدِّيَ الْإِمَامُ الْأَمَانَةَ إِلَى مَنْ بَعْدَهُ وَ لَا يَخُصَّ بِهَا غَيْرَهُ وَ لَا يَزْوِيَهَا عَنْهُ: احمد بن عمر می‌گويد: از امام رضا (ع) درباره آیه شریفه 52، سوره نساء پرسيدم؟ امام (ع) فرمود: ايشان ائمه از آل محمد (ص) هستند كه بايد هر امامى امانت امامت را به امام بعد از خود بسپارد، به ديگرى ندهد و از امام هم دريغ ندارد.» مفاد و محتوای احادیث سوم و چهارم همانند محتوای حدیث دوم است. حدیث پنجم در مورد لزوم وصیت اهل‌بیت (ع) برای تعیین امام بعد از خود است. «عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي يَعْفُورٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ (ع) قَالَ: لَا يَمُوتُ الْإِمَامُ حَتَّى يَعْلَمَ مَنْ يَكُونُ مِنْ بَعْدِهِ فَيُوصِيَ إِلَيْهِ: امام صادق (ع) فرمود: امام نمى‏ميرد تا امام بعد از خود را بشناسد و به او وصيت كند.» مفاد احادیث ششم و هفتم همانند محتوای حدیث پنجم درباره‌ی لزوم وصیت اهل‌بیت (ع) برای تعیین امام بعد از خود است. استاد بعد از بررسی هفت روایت این باب، به سراغ ترجمه و تبیین روایات باب «أنّ الامامة عهد من الله عزوجل معهود من واحد الی واحد (ع)» می‌رود. مرحوم کلینی در این باب، چهار روایت جمع‌آوری کرده که مفاد روایت اوّل درباره‌ی «انتصابی بودن مقام امامت» است. روایت دوم این باب راجع به این مسئله می‌پردازد که آیا اهل‌بیت (ع) می‌توانند جانشین خود را انتخاب کنند؟ روایت سوم به انتصاب حضرت سلیمان به وصایت حضرت داود اشاره دارد و مفاد حدیث چهارم همانند مفاد حدیث دوم، راجع به انتخاب جانشین از سوی اهل‌بیت (ع) است. کلیدواژه: کتاب حجت، «أنّ الإمام (ع) يعرف الإمام الذي يكون من بعده و أن قول الله تعالى "إن الله يأمركم أن تؤدوا الأمانات إلى أهلها" فيهم (ع) نَزَلَت (روایات 2 ـ 7)» و «أنّ الامامة عهد من الله عزوجل معهود من واحد الی واحد (روایات 1 ـ 4)».