الدرس73 الجزء الأول، علة تشخص الماهیة، والأول مرة حسب ما إنتهی....، ص313 - الأستاذ: سماحة الشیخ فضیل الجزائری

272 نهاية الحكمة، المرحلة الثانية عشر في ما يتعلق بالواجب الوجود عز اسمه من المباحث، الفصل العشرون، و إن لم يجز أن...، ص320 - الأستاذ: سماحة الشیخ فضیل الجزائری

32 عقيدتنا في أنّ الإمامة بالنص - الأستاذ: سماحة الشیخ حسن ضیا العاملي. عقائد الإمامية، للشیخ محمد رضا المظفر، الفصل الثالث الامامة، نعتقد أن الإمامة كالنبوّة...، ص67

3 نهاية الحكمة، كلام بمنزلة - المدخل لهذه الصناعة، و لما كان من المستحيل...، ص4 - الأستاذ: سماحة الشیخ فضیل الجزائری

گزیده درس بیست و چهار در درس گذشته با کاربردها و معانی اراده و اختیار آشنا شدیم. مرحوم علامه مصباح برای اراده سه کاربرد یا معنا بیان کرده است که اولی معنای عام اراده است که مرادف با دوست داشتن و پسندیدن است و این معنا دارای مصادیق زیادی است. معنای دوم اراده، تصمیم گرفتن و قصد کردن است که در واقع این معنا مسبوق به تصور و تصدیق به فایده می‌باشد و معنای سوم آن، تصمیم‌گیری برخاسته از ترجیح عقلانی است که به موجود عاقل اختصاص دارد. ایشان در ادامه برای اختیار چهار معنا و کاربرد ذکر می‌کند که نخستین آن معنای عام اختیار است که فاعلی شعور دارد کار را بر اساس خواست خودش انجام می‌دهد. معنای دوّم اختیار، انتخاب یکی از دو گرایش اختیار، کاربرد سوم اختیار در برابر اکراه و معنای چهارم آن در مقابل اضطرار به کار رفته است. ایشان بعد از اینکه ما را با معانی و کاربردهای اراده و اختیار آشنا می‌سازد، این مسئله را مطرح می‌کند که کدام یک از این کاربردهای اراده و اختیار در اقسام گوناگون فاعل وجود دارد. ایشان در ادامه بیان می‌دارد که فعل قصدی به هر سه معنای ارادی است و فقط برخی از کارهای قصدی به معنای سوم ارادی نیست. همین‌طور تمام افعال قصدی به معنای اول اختیاری است؛ ولی برخی از آنها به معنای دوم و برخی به معنای سوم و بعضی به معنای چهارم اختیاری است. فعل‌های بالعنایه و بالرضا و بالتجلی به معنای اول اراده و به معنای اول و سوم و چهارم اختیار ارادی و اختیاری هستند.ایشانادامه می‌دهد که اراده به معنای تصمیم‌گیری فعل اختیاری است، هر چند مسبوق به اراده دیگری نیست. اختیار دارای مراتبی است که بالاترین مراتب آن در خدا، سپس در مجردات و پایین‌ترین مراتب آن در نفوس متعلق به ماده وجود دارد و در عین حال افعال اختیاری انسان نیز از نظر مرتبه اختیار متفاوت است. کلیدواژه: بررسی کاربردهای اراده و اختیار در اقسام گوناگون فاعل.

65 الأفعال التى تنصب ثلاثة مفاعيل1 - الأستاذ: سماحة الشیخ حسین النصراوی شرح ابن عقیل، إلى ثلاثة رأى و علما...، ص452

18 نون الوقاية - الأستاذ: سماحة الشیخ حسین النصراوی

20 انّه تعالى متكلّم 1 - الأستاذ: سماحة الشیخ عبد الله الخزرجی. الباب الحادي عشر مع شرحيه النافع يوم الحشر قال: السّابعة أنّه...، ص16

4 واقعة صفین و مسألة التحکیم - الاستاذ: سماحة الشیخ محمد جبریل

گزیده درس صد و شصت و سه درس صد و شصت و سه از «المسأله التاسعة عشرة، فی نفی المعانی و الاحوال و الصفات الزائدة فی الاعیان»، شروع شده است و تا «هذا المعنی عنه تعالی انتفت الرؤیة»، ادامه دارد. مرحوم خواجه در مسئله نوزدهم بیان می‌کند که واجب الوجود بودن نفی معانی، احوال و صفات را بر ذات خداوند اقتضا می‌کند. مرحوم علامه این سخن مرحوم خواجه را تبیین می‌کند و سپس هر کدام از معانی، احوال و صفات زائد را توضیح می‌دهد و در ضمن به نظرات اشاعره و معترله و غیره نیز می‌پردازد. مسئله بیستم در ارتباط با عدم رؤیت خداوند بحث می‌کند و واجب الوجود بر نفی دیده شدن خداوند دلالت می‌کند. مرحوم علامه می‌فرماید: اکثر عقلاء دیده شدن خداوند را محال می‌داند؛ ولی مجسمه رؤیت او را ممکن دانسته است. اشاعره با تمام عقلا در این مسئله مخالفت کرده است و گمان کرده است که خداوند با آنکه مجرد است، ولی در عین حال دیدنش ممکن می‌باشد. در ادامه مرحوم علامه بر عدم رؤیت خداوند استدلال می‌کند. استاد میلانی در اینجا به حاشیه استاد حسن‌زاده آملی ذیل عبارت «قال: والرؤیة/ ص410» می‌پردازد و آن را نقد می‌کند. کلیدواژه: عدم رؤیت خداوند.