82 تکامل متحرک در آخر حرکت - استاذ: حجت الاسلام والمسلمین دکتر علی جمعه مظفری
گزیده درس هشتاد و دو در درس گذشته اشاره شد که بر اساس ویژگی شتاب، حرکت را میتوان به سه قسم تقسیم کرد: اوّل، حرکت یک نواخت و بدون شتاب و دارای سرعت ثابت؛ دوم، حرکت تندشونده و دارای سرعت افزاینده یا دارای شتاب مثبت؛ سوم، حرکت کُندشونده و دارای سراعت کاهنده یا دارای شتاب منفی. مرحوم علامه مصباح میفرماید: وجود حرکت تندشونده و کندشونده و همچنین حرکت یک نواخت یک امر محسوس است و حتی میتوان برخی از مصادیق آن را همانند تغییر تدریجی افزایش و کاهش سرعت یا یکنواختی آن را در کیفیات نفسانی و حالات نفسانی با علم حضوری دریافت و بدون تردید میتوان کاهش سرعت حرکت را نوعی تنزل و ضعف و نقص تدریجی برای حرکت به شمار آورد و در نتیجه نوعی حرکت تنزلی را ثابت نمود. استاد در ادامه به این مسئله اشاره میکند که در اینجا ما با یک پرسش اساسی مواجه میشویم که آیا وجود حرکت کندشونده منافاتی با برخی از تعاریف حرکت مانند خروج تدریجی شئ از قوه به فعل و کمال اول برای موجود بالقوه از آن جهت که باقوه است ندارد؟ مرحوم علامه مصباح در جواب میفرماید: برای جواب به این پرسش باید دو جهت بحث را از یکدیگر جدا کرد: یکی تکامل حرکت و دیگری موجود متحرک است. کلیدواژه: بررسی تقسیمات حرکت.
