73 تعداد مقولات - استاد: حجة الاسلام والمسلمین دکترعلی جمعه مظفری
گزیده درس هشتاد و سه در درس قبلی به سه اشکال بر دلیل اثبات وجود ماده اشاره گردید و از آنها جواب گفته شد. در این درس به دو اشکال باقیمانده پرداخته میشود که این دو اشکال هم بر همان دلیل اثبات وجود ماده است. بررسی این اشکال و پاسخهای آن، پایانبخش مباحث فصل پنجم از مرحله ششم است. مستشکل اشکالش را این طوری مطرح میکند که ماده فی نفسه یک جوهر بالفعل است و چنانچه به همین ماده از جهت دیگر نگاه کنیم، حیثیت پذیرش صور و اعراض دیگر را نیز دارد و از اینرو میتوان گفت که خود ماده هم مرکب از صورت و ماده است. سپس هر مادهیی که برای مادههای بعدی اثبات میشود به همین شکل است و از یک صورت بالفعل و یک مادهی دیگر ترکیب یافته و این ترکیب به همین شکل تداوم مییابد و در نتیجه تسلسل لازم میآید. از این مسئله دانسته میشود با توجه به اینکه در هر ماده دو حیثیت ملاحظه میشود، ولی گفته نمیشود که ماده مرکب از ماده و صورت است، باید همین سخن را در جسم هم گفته شود با وجود اینکه دو حیثیت در آن دیده میشود، بازهم جسم مرکب از ماده و صورت نیست. مرحوم علامه در ادامه به یک اشکال دیگر هم اشاره میکند که در ادامه به هر دو جواب آن دو نیز پرداخته میشود. کلیدواژه: ماهیت ماده و اثبات وجود آن.
