68 رابطه بین قوه و فعل - استاذ: حجت الاسلام والمسلمین دکتر علی جمعه مظفری

گزیده درس شصت و هفت در درس گذشته اشاره شد که واژه‌ی قوه در فلسفه به سه معنا به کار می‌رود و مرحوم علامه مصباح هر کدام از این معانی را توضیح داده است. نکته مهم دیگری که در رابطه با معنای قوه اشاره شد این بود که در برخی موارد معنای قوه در سخنان فلاسفه عام‌تر از معنای استعداد است و در حقیقت شامل جوهر نیز می‌شود. ایشان بعد از اینکه معنای قوه یا بالقوه را توضیح می‌دهد، به معنای بالفعل هم می‌پردازد و ضمنا تاکید می‌کند که در مواردی واژه‌ی بالفعل در معنای وسیع‌تری به کار می‌رود و شامل موجودی که سابقه قوه ندارد هم می‌شود. در تداوم مباحث مربوط به قوه و فعل که مورد بررسی قرار گرفت، به تقسیم موجود مطلق به موجودات بالفعل و بالقوه پرداخته می‌شود. در حقیقت این تقسیم از لحاظ مفاهیم اضافی بدست می‌آید و نظیر تقسیم موجود به خارجی و ذهنی است و از این جهت هر موجود بالقوه‌ای از یک نظر بالفعل خواهدبود. کلیدواژه: بررسی موجودات بالقوه و بالفعل.