65 فصل پنجم جنس و فصل - استاد: حجة الاسلام والمسلمین دکترعلی جمعه مظفری
گزیده درس شصت و چهار در درس گذشته مباحث مربوط به فصل سوم به پایان رسید و استاد از این درس وارد فصل چهارم میشود. مرحوم علامه در فصل چهارم، راجع به عرضی و ذاتی بحث نموده است و در ابتدا آن دو را تعریف میکند. در واقع، مفاهیمی که در ماهیات مورد توجه عقل قرار میگیرد، آنچه داخل در حدود ماهیات باشد و قوام ماهیات بستگی به آن داشته باشد، به چنین چیزی ذاتیات گفته میشود. امّا غیر از آن، هر چیزی که بر ماهیات حمل شود و خارج از حدود آن باشد، مثل نویسنده برای انسان به چنین چیزی عرضیات اطلاق میگردد. بعد از آن مرحوم علامه عرضیات را محمول به ضمیمه و خارج محمول تقسیم میکند و سپس به تمایز ذاتی از عرضی میپردازد که در مجموع سه امتیاز را بیان مینماید. اولین ویژگی ذاتی این است که ضروریالثبوت برای ماهیت است. دوم این که ذاتی از سبب بینیاز است و سوم این است که ذاتی بر ماهیت تقدم دارد. در پایان یک اشکال مطرح میشود و مرحوم علامه از آن پاسخ میدهد. کلیدواژه: ذاتی و عرضی.
