38 امر سوم امکان معقول ثانی فلسفی - استاد: حجة الاسلام والمسلمین دکترعلی جمعه مظفری

گزیده درس سی و هشت بحث در باره‌ی فروعات فصل اوّل از مرحله چهارم است که از میان فروعات سه‌گانه، دو فرع در درس قبلی مورد بررسی قرار گرفت و در این درس ابتدا به فرع سوم آن پرداخته می‌شود. فرع سوم، راجع به هستی و وجود و واقعیت امکان بحث می‌شود و در حدود سه دیدگاه در مورد وجود امکان مطرح شده است. یک دیدگاه این است که وجود امکان به وجود موضوعش موجود است و مرحوم علامه به این دیدگاه در ابتدای فرع سوم می‌پردازد که امکان در اعیان خارجی به وجود موضوع‌اش موجود است و فقط یک اعتبار عقلی نیست که در عالم واقع از هیچگونه تحقق و واقعیتی برخوردار نباشد. دیدگاه دوّم این است که امکان یک اعتبار عقلی محض است و حتی نمی‌تواند به وجود موضوع خودش محقق شود. دیدگاه سوم این است که وجود امکان به یک وجود مستقل در خارج محقق می‌شود. مرحوم علامه هر سه دیدگاه را بررسی می‌کند و از میان این سه دیدگاه، ایشان به این باور است است که امکان جزء معقول ثانی فلسفی است که عروضش در ذهن و اتصافش در خارج می‌باشد و در حقیقت به وجود موضوع خودش در خارج موجود می‌شود. کلیدواژه: بررسی فروعات امکان.