37 اقسام علم حصولی - استاد: محمد آصف حکمت

گزیده درس سی و هفت در پایان درس قبلی راجع به مراتب علم حضوری بحث گردید و گفته شد که مراتب علم حضوری به دلیل اختلاف مراتب وجود یا به خاطر توجه و عدم توجه شدت و ضعف پیدا می‌کند. به این معنا، هر چه کمالات وجود کامل‌تر باشد، آگاهی انسان از نفس، حالات نفس و خداوند بیشتر خواهدشد و به همین پیمانه هر مقدار توجه انسان به نفس و حالات نفس علوم حضوری آگاهانه و شدیدتر خواهدبود. هم‌چنین به هر مقدار کمالات وجودی انسان کامل‌تر باشد، علم حضوری دقیق‌تر است و به هر مقدار کمالات وجودی پایین‌تر باشد، علم حضوری ضعیف خواهدبود. استاد بعد از تحلیل و تفسیر علم حضوری به تحلیل و تفسیر علم حصولی می‌پردازد و در ابتدا به این نکته توجه می‌دهد که دائره‌ی علم حضوری محدود است و به تنهای نمی‌تواند مشکل شناخت‌شناسی را حل کند و از اینرو باید برای ارزشیابی علوم حصولی کوشش کرد. منطقی‌ها علم را به تصور و تصدیق تقسیم کرده‌اند و سپس هر کدام آنها را معنا و تعریف می‌کند. در ادامه، استاد به اجزای قضیه و اقسام تصور می‌پردازد که آن را در ابتدا به کلی و جزئی تقسیم می‌کند و هر کدام از آن دو به اقسام دیگری تقسیم می‌نماید و سپس آنها را تعریف می‌نماید. کلیدواژه: علم حصولی.