181 اقسام قیاس از نظر ماده و عرض - استاد: رحمت الله رضایی

گزیده درس ص دو هشتاد و یک بحث در باره‌ی صناعات خمس بود و یک مقدمه‌ی از سه توضیح داده شد. در حقیقت مقدمه اوّل، به اقسام معرفت اخنصاص داشت که تصدیقات را به هشت قسم تقسیم نمود. مقدمه دوم مربوط به اقسام قیاس است که مرحوم مظفر آن را به اعتبار ماده به پنج قسم تقسیم کرده است: برهان، مغالطه، جدل، خطابه و شعر. سپس ایشان هر کدام از موارد پنجگانه را به صورت خلاصه تعریف می‌کند. مرحوم مصنف در ادامه می‌فرماید: بحث در باره‌ی هر یک از این قیاس‌ها یا قدرت بر استعمال آنها به هنگام نیاز، صناعت خوانده می‌شود و آنگاه صناعت را تعریف می‌کند. در پایان ایشان صناعت را به علمی و عملی تقسیم می‌کند و صناعت‌های پنجگانه را در زمره‌ی صناعت‌های علمی سودمند می‌داند. کلیدواژه: اقسام قیاس به اعتبار ماده