129 برهان خلف و دلیل افتراض - استاد: رحمت الله رضایی

گزیده درس صد و بیست و نُه مرحوم مصنف بعد از پایان دادن به مباحث ضرب‌های شکل سوم، سه تنبیه را در ارتباط با ضروب شکل دوم و سوم بیان می‌کند. اوّلین تنبیه به «برهان خلف» است که مرحوم مظفر می‎فرماید: هر یک از ضروب شکل سوم را می‌توان همانند ضروب شکل دوّم از رهگذر برهان خلف اثبات کرد. «خلف» عبارت از است: «استدلال غیرُ مباشر یبرهن به علی کذب نقیض المطلوب لیستدل به علی صدق المطلوب: استدلالی غیر مستقیم که توسط آن دروغ بودن نقیض مطلوب اثبات می‌شود تا از این طریق صدق مطلوب ثابت شود.» تنبیه دوّم مربوط به «دلیل افتراض» است. گاهی برای اثبات نتیجه دادن بعضی از ضربهایی‌که یکی از مقدمات آن جزئی است، اعم از اینکه شکل سوم باشد یا شکل‌های دیگر به دلیل افتراض تمسک می‌شود. دلیل افتراض سه مرحله دارد که مرحله اوّل آن در این درس بررسی می‌گردد. کلیدواژه: برهان خلف و دلیل افتراض