105 صفات ثبوتی و سلبی خداوند - استاذ: حجت الاسلام والمسلمین دکتر علی جمعه مظفری

گزیده درس صد و پنج در درس گذشته گفته شد که برای شناخت صفات خداوند می‌توان هم از علم حضوری و هم از علم حصولی بهره گرفت. پیش از آنکه استاد به صفات ثبوتی و سلبی بپردازد به یک نکته راجع به نقش عقل درباره‌ی شناخت خداوند اشاره می‌کند. در شناخت عقلانی از مفاهیم استفاده می‌شود و خود این مفاهیم به دو دسته ماهوی و غیر ماهوی تقسیم می‌گردد. در شناخت خدای متعال از مفاهیم غیر ماهوی استفاده می‌شود و به طور کلی می‌توان به مفاهیم ثبوتی و مفاهیم سلبی تقسیم می‌گردد. صفات ثبوتی الهی عبارت است از مفاهیمی که دلالت بر کمال وجود می‌کند و متضمن هیچ معنای عدمی و امکانی نیست. صفات سلبی عبارت است از سلب مفاهیمی که دلالت بر نوعی نقص و محدودیت دارد. بازگرداند صفات ثبوتیه به معانی سلبیه نیست؛ چون اولاً سلب یکی از نقیضین در حکم اثبات دیگری است و دوماً سلب مفاهیمی مانند جهل و عجز که از امور عدمی هستند مستلزم اثبات مقابل آنها مانند علم و قدرت در مرتبه مقدم است. کلیدواژه: صفات ثبوتی و صفات سلبی.