کتاب الکافی(قسمت پانصد و هفتاد و یک)؛روایاتی درباره مخالفان امام علی علیه السلام-مدرس:شیخ حسن میلانی

در این بخش از باب «الکُفر» از الکافی، استاد میلانی مجموعه‌ای از روایات را بررسی می‌کند که محور اصلی آن‌ها «کفر به معنای انکار عملی حق و ولایت» و نیز «معیار ایمان در پیوند با اهل‌بیت (ع)» است. در حدیث دوازدهم، عبید بن زراره از امام صادق (ع) درباره آیه «وَ مَنْ يَكْفُرْ بِالْإِيمانِ فَقَدْ حَبِطَ عَمَلُهُ» سؤال می‌کند. حضرت در تفسیر آیه می‌فرماید مقصود کسی است که عملی را بپذیرد و سپس عمداً و بدون عذر آن را ترک کند؛ یعنی کفر در اینجا ناظر به «ترک آگاهانه و عامدانه عمل پذیرفته‌شده» است، نه صرف ادعای زبانی. در حدیث سیزدهم، امام صادق (ع) در پاسخ به توصیف فرقه‌های فکری زمانه مانند مرجئه، قدریه و حروریه، آنان را به سبب انحراف اعتقادی از مسیر توحید عملی، مورد نکوهش شدید قرار می‌دهد. استاد در توضیح این بخش تأکید می‌کند که در منطق روایات، صرف نام «اسلام» یا «اعتقاد لفظی» بدون التزام عملی به حق، معیار نجات نیست. در حدیث چهاردهم، امام باقر (ع) درباره یک فرد حروری (خوارج) می‌فرماید که او اهل کفر و حتی در حکم شرک است. این بیان ناظر به شدت انحراف فکری جریان خوارج و خروج آنان از معیارهای ولایت و حقیقت ایمان است. در حدیث شانزدهم، امام باقر (ع) جایگاه امیرالمؤمنین امام علی (ع) را به عنوان «باب هدایت» بیان می‌کند: ورود از مسیر ولایت علی (ع) نشانه ایمان و خروج از آن نشانه کفر است. استاد در تبیین این روایت توضیح می‌دهد که مقصود، بیان محوریت ولایت در تحقق ایمان است، نه صرف یک وابستگی شخصی، بلکه یک معیار اعتقادی و رفتاری در نظام هدایت الهی. در حدیث هجدهم نیز امام موسی کاظم (ع) همین مضمون را تأیید می‌کند و می‌فرماید علی (ع) باب هدایت است؛ ایمان در گرو ورود به این مسیر و کفر در خروج از آن تعریف می‌شود. همچنین گروهی که در این چارچوب قرار دارند، تحت مشیت الهی هستند و حکم نهایی آنان به اراده خداوند واگذار شده است. در جمع‌بندی این مجموعه روایات، استاد میلانی توضیح می‌دهد که «کفر» در این باب صرفاً به معنای انکار لفظی نیست، بلکه در بسیاری از موارد به معنای خروج عملی از مسیر حق، انکار ولایت و ترک آگاهانه حقیقتی است که پذیرفته شده است. #اصول_کافی #الکافی #مرحوم_کلینی #کتاب_ایمان_و_کفر #باب_الکفر #امام_صادق #امام_باقر #امام_کاظم #امام_علی #ولایت #ایمان #کفر #توحید #خوارج #مرجئه #قدریه #تفسیر_حدیث ------------------------------------------------------------------------------------------------------ 🔗 دسترسی به تمام جلسات: https://www.youtube.com/playlist?list=PLXYLftvtiy7et4mLToqigRtROTmdzqO3L ✅ سابسکرایب برای دروس جدید: https://youtube.com/@ImamHussainFoundation?si=Ac2ahybOMbhmHkVo https://www.youtube.com/watch?v=LiZLqtoHBNU