62 دفع یک توهم - استاد: حجة الاسلام والمسلمین دکترعلی جمعه مظفری

گزیده درس شصت و دو بحث در باره‌ی کلی و جزئی است و برخی نکات در این زمینه مطرح شد و از جمله دو تفسیر از کلی در درس قبلی ارائه گردید. یک توهم راجع به کلی ایجاد شده است که قبلاً گفته شد کلیت یک ویژگی است که ماهیت در ذهن به این ویژگی متصف می‌شود و این ویژگی در خارج برای ماهیت وجود ندارد. حالا در این توهم این نکته مطرح است که این کلیت در ذهم نیز محقق نمی‌شود؛ چون ماهیت در ذهن یک فرد مشخص محقق می‌شود؛ مثلاً در ذهن حسن، در ذهن حسین، در ذهن حمید، در ذهن محمد و غیره و این قائم به شخص خاص است. علاوه بر این تصوراتی که یک فرد از ماهیت در اوقات و دفعات مختلف دارد، آن تصورات باهم تفاوت دارند و همگی یک نوع تصور نیست و این خودش جزئیت و غیریت را می‌رساند. مرحوم علامه از این توهم پاسخ داده است. در ادامه ایشان به تمایز اشیاء در یک معنای کلی از یکدیگر به یکی از امور سه‌گانه می‌پردازد و سپس آن سه مورد را توضیح می‌دهد. البته برخی از حکما، شق چهارم از تمایز را هم اضافه کرده است که تمایز به تمام و نقص و شدت و ضعف در معنا و طبیعت مشترک است. در پایان در ارتباط با جزئی و اینکه چه چیزهایی موجب جزئیت یک شئ می‌شود، نکاتی مطرح می‌شود. کلیدواژه: کلی و جزئی.