243 فصل دهم صفات فعلی خداوند - استاد: حجة الاسلام والمسلمین دکترعلی جمعه مظفری

گزیده درس دوصد و چهل و سه در پایان درس گذشته استاد وارد فصل دهم گردید و در آن مرحوم علامه راجع به صفات فعلی ذات باری تعالی بحث گردید. گفته شد که صفات فعلی خداوند از حمله صفاتی است که زاید بر ذات می‌باشد. دلیلش این است که تا خدای متعال افعالی را محقق نسازد، این صفات بدست نمی‌آید و از اینرو هر گاه فعلی از سوی باری تعالی تحقق می‌یابد، این گونه صفات قابل‌انتزاع است. به عبارت دیگر، چون فعل خداوند متأخر از ذات اوست و بعد از تحقق فعل این صفات فعلی قابل‌انتزاع است و به همین دلیل زاید بر ذات محسوب می‌شود. مرحوم علامه در ادامه به نکات دیگری در این زمینه اشاره می‌کند و صفاتی را به خداوند نسبت داد. در ادامه استاد وارد فصل یازدهم می‌شود که مرحوم مصنف در آن فصل راجع به علم واجب تعالی بحث کرده است. در درس گذشته راجع به علم خداوند به نکاتی اشاره گردید و از جمله بیان شد که علم باری تعالی به ذات خودش علم حضوری است و همین‌طور گفته شد، از آنجایی که خداوند وجود صرف است و از این جهت تمام کمالاتی که در مخلوقات وجود دارند، آنها را با شکل اعلا و اشرف دارا است و با توجه به محض بودن و بسیط بودن وجود باری تعالی، به تمام مخلوقات خودش علم دارد. نکته دیگر این بود که وقتی تمام موجودات و مخلوقات عالم، معلول خدای سبحان محسوب می‌شود به همان صورت مجردشان در نزد خداوند حضور دارند و در حقیقت خود همین حضور به معنای علم داشتن خداوند به مخلوقات خودش است. کلیدواژه: صفات فعلی خداوند.